وحدت در عین کثرت در نظام هستی
تبیین چگونگی استناد کثرات عالم به اراده و ذات الهی
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین یکی از مباحث بنیادین فلسفی و عرفانی یعنی نحوه استناد کثرات و تعینات عالم به ذات واحد و بسیط پروردگار می‌پردازد. بحث با بررسی دیدگاه‌های مختلف پیرامون تحقق مثل و عوارض اشیاء آغاز شده و با نقد برخی برداشت‌های رایج، بر این نکته تأکید می‌شود که تمام آنچه در عالم خارج تحقق می‌یابد، شئون و متشئنات ذات واحد حق‌تعالی هستند. استاد با بهره‌گیری از مثال‌های ملموس، چگونگی تصرف اراده الهی در ذات برای ایجاد تعینات مختلف را تشریح کرده و بر این اصل بدیهی تأکید می‌کند که عدم، قابلیت علیت ندارد و هر موجودی باید مستند به یک امر وجودی باشد. در نهایت، با اشاره به جایگاه عالم مثال به عنوان واسطه تحقق عوارض و تفاوت سعه وجودی افراد، این مبحث به عنوان شاه‌کلید فهم توحید علمی و عینی معرفی می‌شود که درک صحیح آن، راهگشای بسیاری از ابهامات در شناخت اولیاء الهی و نظام خلقت است.
وحدت در عین کثرت در نظام هستی
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین یکی از مباحث بنیادین فلسفی و عرفانی یعنی نحوه استناد کثرات و تعینات عالم به ذات واحد و بسیط پروردگار می‌پردازد. بحث با بررسی دیدگاه‌های مختلف پیرامون تحقق مثل و عوارض اشیاء آغاز شده و با نقد برخی برداشت‌های رایج، بر این نکته تأکید می‌شود که تمام آنچه در عالم خارج تحقق می‌یابد، شئون و متشئنات ذات واحد حق‌تعالی هستند. استاد با بهره‌گیری از مثال‌های ملموس، چگونگی تصرف اراده الهی در ذات برای ایجاد تعینات مختلف را تشریح کرده و بر این اصل بدیهی تأکید می‌کند که عدم، قابلیت علیت ندارد و هر موجودی باید مستند به یک امر وجودی باشد. در نهایت، با اشاره به جایگاه عالم مثال به عنوان واسطه تحقق عوارض و تفاوت سعه وجودی افراد، این مبحث به عنوان شاه‌کلید فهم توحید علمی و عینی معرفی می‌شود که درک صحیح آن، راهگشای بسیاری از ابهامات در شناخت اولیاء الهی و نظام خلقت است.
وحدت در عین کثرت در نظام هستی
11اولاً حضرت در اینجا دارند همه چیز را مى‌بینند! همه چیز را خوب مى‌بیند و اینكه دارد مى‌گوید: «أشبَهُ الناسِ بأُمِّهِ» یعنى چه؟! خب این بماند. بعد هم حضرت تمام طول سیر و مسائل و همه را دارد در ـ اوضاع خیلى چیز مى‌شود!! آدم وقتى حسابش را برسد مى‌بیند كه اوضاع خیلى...! ـ عالم مثال مشاهده مى‌كند كه این قضیه انجام خواهد شد، بچه در رحم مادر قرار خواهد گرفت و رشد پیدا خواهد كرد كرد كرد كرد چهار ماه، پنج ماه، شش ماه، هشت ماه و نُه ماه، خارج شد و شكلش هم عین مادرش با همین خصوصیات است! خب در عالم ماده كه نیست! نشان بدهید كجاى این دنیا یك هم‌چنین بچه‌اى هست بروید نشان بدهید! در عالم ماده نیست! نُه ماه دیگر مى‌خواهد این اتفاق بیفتد و نُه ماه دیگر این بچه مى‌خواهد به دنیا بیاید! حضرت دارد همه را الآن در عالم مثال مى‌بیند، خب اینكه دارد در آنجا مى‌بیند آیا آن عواملى كه باعث مى‌شود این بچه ـ حالا خودش كه هیچ ـ به این شكل درآید آن عوامل را هم مى‌بیند یا نمى‌بیند؟! آن عوامل كجاست؟! آن سلسلۀ علل کجاست؟! در مثال هست ولى هنوز وقتش نرسیده است، آنها را دارد مى‌بیند. آن علتِ در مثال که پیدا شد ظهور خارجی‌اش مى‌شود اینكه الآن دارید مى‌بینید، آن علت در مثال ظهور خارجی‌اش این مى‌شود و همین‌طور جلو بیاید و جلو بیاید تغذیه‌اى كه مادر مى‌كند، حال‌وهوایى كه عوض مى‌كند، جاهایى كه مى‌رود، تنفسش، اكسیژنش، مرض و بیماری‌اش هزار هزار هزار علت دست‌به‌دست هم مى‌دهند تااینكه این بچه شكلش برگردد برگردد چون هنوز كه نشان نمى‌دهد، وقتى كه نه ماه مى‌خواهد به دنیا بیاید مى‌شود «أشبَهُ الناسِ بأُمِّهِ» امام رضا علیه‌السّلام این سلسلۀ علل را در كجا دید؟! در چه مى‌بیند؟! در مثال مى‌بیند. البته اصلاً مسخره است که ما داریم این‌طور صحبت مى‌كنیم! حضرت نمى‌بیند! اصلاً ما وارد آن بحث‌ها نمى‌شویم، خودمان را داریم مى‌گوییم. حالا اگر خودمان دیدیم چون مسئلۀ حضرت و ولایت آنها اصلاً یك چیز دیگر است و اصلاً شهود نیست بلکه ایجاد است! آنچه كه امام رضا مى‌گوید، دارد از خودش ایجاد مى‌كند! دارد ایجاد مى‌كند! ما داریم مى‌گوییم که شهود است این براى ما هست اما او كه این نیست! اصلاً بحث او یك بحث دیگرى است و اصلاً اینها راجع به آن حضرت اهانت و توهین به آن مقام است كه انسان بیاید راجع به مسائل غیب حضرت اینها را بیان كند! حالا خیلى از افراد اینها را هم قبول ندارند، این‌قدر هم قبول ندارند!