جلسه ۷۸۲

 ایرادی كه به نظر می‌رسد نسبت به ایشان این است، كه اگر ما رب النوع را نسبت به تشكل خود نوعیت یك امر قبول كردیم و پذیرفتیم، و یك عقلی برای تشكل خارجی و تحقق یك امر خارجی لازم داشتیم وگرنه اصلًا یك جزئی در خارج و یك تعین در خارج تحقق پیدا نمی‌كند، چون خود ماده كه اصلًا نمی‌تواند خودش ماده خودش را ایجاد كند، ماده در تكون خارجی نیاز به علت قوی‌تر از خودش دارد، مادّه كه یك امر متحرك است چطور می‌تواند موجب تكون خودش بشود كه یك امر ثابت است، درست شد؟

 حالا این مسئله، آن شیء خارجی وقتی كه می‌آید و می‌خواهد ـ دقت كنید این‌جا همان جائی است كه ما سابق عرض می‌كردیم خیلی موارد به درد می‌خورد همین جاست، یكی از آن موارد، سابق اگر نظر رفقا باشد در كیفیت تشكل ماهیت نمی‌دانم یادتان می‌آید ما چه می‌گفتیم؟ ـ كه خود هنر علیت وجود، علت وجود نیست بلكه علت تحقق ماهیت است، برخلاف افرادی كه قائل به عدمیت و معدومیت ماهیت، ما قائل به وجود ماهیت هستیم، و آن علل و علت‌های مافوق ماهیت این‌ها نمی‌آیند اصل وجود را خلق كند، چون اصل وجود هست، چه را می‌خواهد خلق كند؟ وقتی صرافت وجود، وقتی بساطت وجود، وقتی لاانتهائی و اطلاق وجود، این امرٌ مسلمٌ لاشك و لاریب فیه هست، پس علت می‌خواهد بیاید چه را ایجاد كند؟ وجود را؟! خب وجود كه سر جایش است، وقتی كه این دست من هست، بازم این می‌آید به این‌كه خلق بكند؟ این هست دیگر! این هست. بله اگر این آب بشود! شما یك مقداری فرض بكنید كه پلاستیك را حالا كه نمی‌دانم این ماده است چیست؟ پی وی سی و ...، این را اگر آبش بكنید برای این‌كه آن مادّه تبدیل به این بطری بشود شما نیاز به علّت دارید، ولی وقتی كه بطری شد یا آن خود ماده بر فرض ما حالا فعلا در این صحبت می‌كنیم، آن كه دیگر در خود وجودش آن كه دیگر نیازی به علت ندارد، یك علتی آمده آن را ایجاد كرده و تمام شد و رفت پی كارش، حالا علت مبقیه و این چیزها ...، ولی برای این‌كه آن مایع تبدیل به این بشود نیاز به كارخانه دارد، نیاز به قالب دارد، نیاز به صنعت‌كار دارد.