جلسه ۷۷۸

 تا به حال دیده‌اید بعضی‌ها مشهد كه می‌آیند می‌گویند برویم خدمت حضرت و عرض ادبی بكنیم. عرض ادب چیست؟ من معنای عرض ادب را نمی فهمم. آخر عرض ادب، یعنی آقا: سلام علیكم مرحمت عالی زیاد، حال شما خوب است، لطف دارید، كسالت ندارید، گرفتاری ندارید؟ حالا شاید این بندگان خدا در عالم خودشان حرف بدی نزده باشند. بالاخره عرض ادب برای آنها این است كه انسان به یك بزرگی عرض حال كند. امّا من نمی‌فهمم عرض ادب كردن پیش امام یعنی چه؟ آدم وقتی كه زیارت امام می‌رود نمی‌خواهد بگوید: سلام علیكم، حال شما خوب است، آقا آمدم ...

 می‌رود به زیارت كه بگوید: من نیستم، من فانی هستم، من نابود هستم، من محو هستم، من وجودی ندارم، من هر چه دارم ریختم. این مطالب را وقتی‌كه خدمت امام علیه السلام می‌رویم باید مطرح كنیم، نه اینكه بگویم: آقا سلام علیكم و بعد یك زیارتی و دعایی بخوانیم و ثوابی ببریم و خلاصه بگوییم داخل كیسه ما یك چیزی بگذارید. باید بگوییم: من آمده‌ام اینجا كه خودم را در این ولایت غرق كنم و همه وجودم را به پای این مسأله بریزم و خود را خالی و تهی كنم و صفر بشوم و هیچ شائبه‌ای از شوائب وجود در من نباشد، آمده‌ام اینجا كه این كار را بر سر من بیاوری ای امام رضا. و این مسأله را برای من حاصل كنی. عرض ادب، عرض ادب!!! شاید آن بندگان خدا در عالم خودشان یك چیزی دارند.

 وقتی مرحوم حدّاد رضوان الله علیه می‌فرماید: همه نزد ائمه می‌روند و می‌گویند: بده، ما می‌رویم و می‌گویم بگیر¹. معنای بگیر، یعنی هر چه داریم بگیر تا برسیم و بشویم صفر، صفر مثل میت. این معنا باید باشد. وقتی كسی یك همچنین معنایی را از حقیقت امام علیه السلام دریابد چطور می‌تواند فتوا بدهد به اینكه مكان زائر ضیق باشد و جای زائر تنگ باشد و نتوانند زیارت كند و در رفت و آمد در عسرت باشند و برای آنها رفاه نباشد. امام برای دو نفرِ داخل مشهد و نیشابور كه نیست! از تمام عالم باید به زیارت امام رضا علیه السلام به مشهد بیایند. حالا تمام زمین و سایر ملا اعلی كه ما خبر نداریم.