حقیقت عالم ذر و جایگاه آن در خلقت انسان
تبیین پیوند وجودی انسان با پروردگار در عوالم پیشین
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین حقیقت عالم ذر و جایگاه آن در نظام خلقت می‌پردازند. بحث با نقد تصورات نادرست درباره زمان و مکان آغاز شده و با تفکیک میان عالم ماده، عالم مثال و عوالم مافوق، روشن می‌شود که زمان امری اعتباری است که در عوالم پایین‌تر جریان دارد. محور اصلی بحث، اثبات این نکته است که عالم ذر نه یک واقعه تاریخی در گذشته، بلکه حقیقتِ ربطی و وجودی انسان با پروردگار است که در علم عنایی الهی تحقق یافته است. استاد با استناد به آیات و روایات، توضیح می‌دهند که اقرار به ربوبیت، امری فطری و نهادینه در ذات انسان است که حتی کافران و مشرکان نیز در باطن خود به آن معترف‌اند. در نهایت، این نتیجه حاصل می‌شود که تمامی عوالم و مراتب وجودی انسان، در آن حقیقتِ واحدِ ربطی مستتر بوده و سیر کمالی سالک، در واقع پرده‌برداری از این حقیقتِ ازلی و آگاهی یافتن به آن است.
حقیقت عالم ذر و جایگاه آن در خلقت انسان
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین حقیقت عالم ذر و جایگاه آن در نظام خلقت می‌پردازند. بحث با نقد تصورات نادرست درباره زمان و مکان آغاز شده و با تفکیک میان عالم ماده، عالم مثال و عوالم مافوق، روشن می‌شود که زمان امری اعتباری است که در عوالم پایین‌تر جریان دارد. محور اصلی بحث، اثبات این نکته است که عالم ذر نه یک واقعه تاریخی در گذشته، بلکه حقیقتِ ربطی و وجودی انسان با پروردگار است که در علم عنایی الهی تحقق یافته است. استاد با استناد به آیات و روایات، توضیح می‌دهند که اقرار به ربوبیت، امری فطری و نهادینه در ذات انسان است که حتی کافران و مشرکان نیز در باطن خود به آن معترف‌اند. در نهایت، این نتیجه حاصل می‌شود که تمامی عوالم و مراتب وجودی انسان، در آن حقیقتِ واحدِ ربطی مستتر بوده و سیر کمالی سالک، در واقع پرده‌برداری از این حقیقتِ ازلی و آگاهی یافتن به آن است.
حقیقت عالم ذر و جایگاه آن در خلقت انسان
15استاد: لذا بزرگان و اهل معرفت مى‌گویند: وقتى كه براى انسان هر پرده‌اى كشف مى‌شود انسان احساس نمى‌كند چیزى به او اضافه شد، احساس مى‌كند به آنچه را كه در مكنونش بوده رسیده است! و این دو مطلب است! یك وقتى شما اضافه مى‌كنید، من‌باب‌مثال الآن من دارم این آب را داخل این لیوان مى‌ریزم [دراین‌صورت] دارد به این اضافه مى‌شود. یك وقتى نه، شما به‌جاى اینکه آب را این داخل بریزید، درِ این شیشه را باز مى‌كنید یك دفعه مى‌بینید اِه! این آب دارد! این آب به آن اضافه نشد بلکه این آب داشته است ولی شما اطلاع نداشتید! چه موقع از این مطلع مى‌شوید؟! وقتى كه این در را باز كنید! تا در بسته است، خبر ندارید كه این داخل آب هست. همین‌كه در را باز مى‌كنید مى‌بینید اِه! این داخل آب هست.
این عوالمى كه بر انسان و بر سالك مى‌گذرد عوالمى نیست كه بر علم سالك اضافه كند بلکه او را نسبت به عوالم درون خود آگاه مى‌كند. این همان عالم ذر مى‌شود. پس عالم ذر همان وجود انسان است كه انسان خود را به آن كیفیت احساس مى‌كند، خود را به آن وضعیت احساس مى‌كند. شما به هر مقدار كه به آن وجودتان اطلاع پیدا كردید به همان مقدار به عالم ذر خودتان اطلاع پیدا كردید؛ اگر اطلاع به وجودتان بیشتر بشود اطلاع بر عالم ذر هم بیشتر می‌شود تا به آن مرتبه‌اى برسد كه دیگر در آن مرتبه مرتبۀ فنا خواهد بود.
أللهم صلّ على محمد و آل محمّد