حقیقت عالم ذر و جایگاه آن در خلقت انسان
تبیین پیوند وجودی انسان با پروردگار در عوالم پیشین
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین حقیقت عالم ذر و جایگاه آن در نظام خلقت می‌پردازند. بحث با نقد تصورات نادرست درباره زمان و مکان آغاز شده و با تفکیک میان عالم ماده، عالم مثال و عوالم مافوق، روشن می‌شود که زمان امری اعتباری است که در عوالم پایین‌تر جریان دارد. محور اصلی بحث، اثبات این نکته است که عالم ذر نه یک واقعه تاریخی در گذشته، بلکه حقیقتِ ربطی و وجودی انسان با پروردگار است که در علم عنایی الهی تحقق یافته است. استاد با استناد به آیات و روایات، توضیح می‌دهند که اقرار به ربوبیت، امری فطری و نهادینه در ذات انسان است که حتی کافران و مشرکان نیز در باطن خود به آن معترف‌اند. در نهایت، این نتیجه حاصل می‌شود که تمامی عوالم و مراتب وجودی انسان، در آن حقیقتِ واحدِ ربطی مستتر بوده و سیر کمالی سالک، در واقع پرده‌برداری از این حقیقتِ ازلی و آگاهی یافتن به آن است.
حقیقت عالم ذر و جایگاه آن در خلقت انسان
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین حقیقت عالم ذر و جایگاه آن در نظام خلقت می‌پردازند. بحث با نقد تصورات نادرست درباره زمان و مکان آغاز شده و با تفکیک میان عالم ماده، عالم مثال و عوالم مافوق، روشن می‌شود که زمان امری اعتباری است که در عوالم پایین‌تر جریان دارد. محور اصلی بحث، اثبات این نکته است که عالم ذر نه یک واقعه تاریخی در گذشته، بلکه حقیقتِ ربطی و وجودی انسان با پروردگار است که در علم عنایی الهی تحقق یافته است. استاد با استناد به آیات و روایات، توضیح می‌دهند که اقرار به ربوبیت، امری فطری و نهادینه در ذات انسان است که حتی کافران و مشرکان نیز در باطن خود به آن معترف‌اند. در نهایت، این نتیجه حاصل می‌شود که تمامی عوالم و مراتب وجودی انسان، در آن حقیقتِ واحدِ ربطی مستتر بوده و سیر کمالی سالک، در واقع پرده‌برداری از این حقیقتِ ازلی و آگاهی یافتن به آن است.
حقیقت عالم ذر و جایگاه آن در خلقت انسان
11عالم ذر، حیثیّت ربطیۀ انسان با پروردگار
پس عالم ذر فقط اقرار به توحید نیست. همان حیثیت ربطیۀ انسان با پروردگار است. آن حیثیت ربطیه را اگر بگیریم اصلاً دیگر اصل انسان نیست. نه‌اینکه انسان مى‌ماند و این یكى از آن حذف مى‌شود. همین‌كه شما دارید مى‌گویید که انسان خلیفة‌الله است یعنى عالم ذر. همین‌كه مى‌گویید: انسان مظهر اسماء الهى است یعنى عالم ذر. همین‌كه مى‌گویید: انسان ـ هر انسانى ـ قابلیت براى رسیدن به حریم الهى را دارد یعنى عالم ذر. پس عالم ذر همۀ وجود انسان است نه فقط یك اعتراف به توحید، ـ چنانچه فرمودند كه هر كسى یك اعتراف مى‌كند ـ سراسر وجود انسان یعنى عالم ذر، آن مظهریت اسماء الهى كه در انسان هست یعنى عالم ذر، آن خصوصیاتى كه در نفس هست و انسان به‌وسیلۀ آن به عالم غیب وصل مى‌شود یعنى عالم ذر. بنابراین عالم ذر با خود هر فردى همراه است، درست شد؟! این عالم ذر مى‌شود.
یعنى آن حقیقتى كه آن حقیقت را خداى متعال ساخته و پرداخته و به آن شكل داده و حالا این حقیقت در این عالم به این كیفیت ظهور پیدا كرده است و دارد در مدرسه راه مى‌رود، دارد در خیابان راه مى‌رود، آن حقیقتى را كه ساخته است حالا براساس آن حقیقت دارد حركت مى‌كند، صحبت مى‌كند، حرف مى‌زند، رشد مى‌كند، آن حقیقت یعنى عالم ذر؛ عالم ذر او و عالم ذرِ دیگری و عالم ذر تك‌تك افرادى كه آنها در این قضیه در اینجا با همدیگر سهیم هستند و با همدیگر شریك هستند. بنابراین عالم ذر یعنى آن حقیقت ربطى كه انسان آن ربط را با پروردگار خودش دارد و وجود حقیقى او و وجود معنوى او بر آن اساس شكل گرفته و آن به‌عنوان علت براى خلقت عالم ملكوت و بعد مثال و بعد مادۀ انسان در آن عالم در علم عنائى تحقق پیدا كرده است؛ این عالم ذر شد.