
حقیقت عالم ذر و میثاق الهی
تبیین روایات پیرامون عالم پیش از خلقت و توحید
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی روایات اهلبیت علیهمالسّلام پیرامون آیه شریفه «أَلَستُ بِرَبِّكُم» و حقیقت عالم ذر میپردازند. بحث با تبیین این نکته آغاز میشود که عالم ذر، حقیقتی عینی و مافوق عالم دنیاست که در آن، تمامی انسانها به توحید و ولایت اقرار کردهاند. استاد با نقد تصورات عوامانه از مفهوم «مستضعفین»، به این حقیقت اشاره میکنند که بسیاری از انسانها در این دنیا به دلیل عدم دسترسی به معارف حقه، در نوعی استضعاف فکری به سر میبرند. در ادامه، با استناد به روایات صحیحالسند، سیر نزول حقایق از عوالم ربوبی به عالم ظاهر تشریح شده و بیان میشود که آنچه در این دنیا به عنوان اختیار و ایمان رخ میدهد، در واقع ظهور و نسخهای از حقیقتی است که پیشتر در عالم میثاق محقق شده است. جلسه با تأکید بر اینکه انس انسان با حقایق معنوی، ریشه در همان معرفت پیشین دارد، به پایان میرسد.
حقیقت عالم ذر و میثاق الهی
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی روایات اهلبیت علیهمالسّلام پیرامون آیه شریفه «أَلَستُ بِرَبِّكُم» و حقیقت عالم ذر میپردازند. بحث با تبیین این نکته آغاز میشود که عالم ذر، حقیقتی عینی و مافوق عالم دنیاست که در آن، تمامی انسانها به توحید و ولایت اقرار کردهاند. استاد با نقد تصورات عوامانه از مفهوم «مستضعفین»، به این حقیقت اشاره میکنند که بسیاری از انسانها در این دنیا به دلیل عدم دسترسی به معارف حقه، در نوعی استضعاف فکری به سر میبرند. در ادامه، با استناد به روایات صحیحالسند، سیر نزول حقایق از عوالم ربوبی به عالم ظاهر تشریح شده و بیان میشود که آنچه در این دنیا به عنوان اختیار و ایمان رخ میدهد، در واقع ظهور و نسخهای از حقیقتی است که پیشتر در عالم میثاق محقق شده است. جلسه با تأکید بر اینکه انس انسان با حقایق معنوی، ریشه در همان معرفت پیشین دارد، به پایان میرسد.
حقیقت عالم ذر و میثاق الهی
11یا به یک شخص برخورد میکند و [میگوید که] آقا ما قبلاً باهم رفیق بودیم!
[تا حالا] دیدهاید مثلاً وقتی آدم با بعضی از افراد آشنا میشود [حس میکند آنها را میشناسد]! در روایات هم راجع به خلقت ارواح داریم:
الأرواحُ جُنودٌ مُجنَّدةٌ، فَما تَعارفَ مِنها ائتلفَ، و ما تَناکرَ مِنها اختَلفَ.1
آدم به بعضی از افراد که میرسد انگار بیست سال با اینها رفیق بوده در عین اینکه تازه الآن رسیده است! ولی با بعضی افراد بیست سال هست اما انگار اصلاً اینها را ندیده است! هر روز هم باهم حرف میزنند و هر روز باهم میخندند ولی فقط برای همان روز است.
اما با یکی تا برخورد میکنی، [میگویی که] آقا ما شما را کجا دیدهایم؟!
او هم میگوید که آقا من هم همینطور یک احساسی دارم درحالیکه اصلاً او را ندیده است. اما میگویند: ما یک جا همدیگر را دیدهایم!
خب بله، در همانجا! همانجا! همان جایی که حضرت دارد در روایت آنجا را بیان میکند همدیگر را دیدهایم! حالا اینجا، ظهورِ دیدن و صحبت کردن در آنجاست.
«و سَیذکرونَهُ»؛ بعداً میفهمند؛ حالا یا در روز قیامت یااینکه بهواسطۀ سیر و سلوک.
إنشاءالله [بعداً] تتمۀ روایات را نقل میکنیم چون باز هم روایات هست و بهتر این است که نسبت به این قضیه از نقطهنظر روائی مطلب بهطورکلی تمام بشود، آنوقت ببینیم که آیات قرآن نسبت به این قضیه دلالت دارند یا ندارند. مهم برای ما همین است که وجود یک همچنین قضیهای و کیفیتش ثابت بشود حالا یا با آیات ثابت بشود یا با روایات یا در تلفیق بین هردو بشود آنکه دیگر از این نظر تفاوتی ندارد و همینطور کلام بزرگان و عرفاء را هم إنشاءالله در این زمینه میآوریم تا خدا چه بخواهد.
أللهم صلّ على محمد و آل محمّد
- . الأمالی، شیخ صدوق، ج ۱، ص ۱45؛ مطلع انوار، ج 6، ص 498.
ترجمه: «امام باقر علیهالسّلام فرمودند:] ارواح، گروههائى صفآرایى شدهاند، و از همان آغاز خلقت بر اساس ائتلاف و اختلاف آفریده شدهاند، و بمانند دو سپاه متخاصم در برابر هم قرار گرفتهاند، آنها كه در عالم مجرّدات آشنائى داشتهاند، پس از تعلّق به ابدان در دنیا با یك دیگر مأنوس و مؤتلف میشوند، و آنها كه با هم ناآشنا بودهاند در دنیا هم با یك دیگر نامأنوس و مختلفاند.» (محقق)
- . الأمالی، شیخ صدوق، ج ۱، ص ۱45؛ مطلع انوار، ج 6، ص 498.
