جلسه ۷۷۱

و نفهمید حضرت چه می‌گویند.

 فقال له: كیف كان ذلك، یا أمیر المؤمنین؟ فقال له: «أو ما تقرأ كتاب الله إذ یقول لنبیه: وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِی آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّیتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلة أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلة فقد أسمعهم كلامه و ردوا علیه الجواب، كما تسمع فی قول الله یا بن الكواء: قالُوا بَلي

كه قالوا بلي اشاره به این قضیه دارد.

 فقال لهم: إنی أنا الله لا إله إلا أنا، و أنا الرحمن الرحیم، فأقروا له بالطاعه و الربوبیه

این دلالت می‌كند بر این‌كه این، قبل از خلقت این عالم بوده، این مسئله كه دیگر بسیار صریح است.

 و میز الرسل و الأنبیاء و الأوصیاء و أمر الخلق بطاعتهم، فأقروا بذلك فی المیثاق، فقالت الملائكه عند إقرارهم بذلك: آن‌ها می‌گویند: شَهِدْنا علیكم یا بنی آدم أن تَقُولُوا یوْمَ الْقِیامَه إِنَّا كُنَّا عَنْ هذا غافِلِین¹

 یك وقت روز قیامت نیایید به ما بگویید به ما نگفتندها! ما نسبت به این مسئله [جاهل بوده ایم‌]. لذا این مسئله، همین مسئله فطری است كه اشخاص واقعیت را می‌دانند، اینی كه یك شیئی می‌دانند. و این بحثی است كه البته مرحوم صدر المتألهین هم آن رامطرح كرده است. حالا ما می‌آییم در مباحث اسفار در جلد ششم به خصوص، در آن‌جا بیان می‌كنیم كه چگونه همه این اشیائی كه در این عالم وجود دارد، همه این‌ها یك نسخه بدل آن چیزی است كه در آن جهات مافوق وجود دارد، در آن عوالم ربوبی وجود دارد، یعنی در واقع یك حقیقت است كه از آن‌جا تنازل پیدا می‌كند و ظهورش در این عالم به این كیفیت درمی‌آید.

 پس این عالم، آن‌چه كه در این عالم هست، یك تافته جدا بافته از سایر عوالم ربوبی نیست، بلكه ظهوری است از آن‌چه كه در آن مسئله در قضیه پشت پرده در آن‌جا وجود داشته و در همان‌جا نسبت به این مطلب مسائل روشن شده.