جلسه ۷۷۱

 حالا این‌ها می‌دانند، آن‌ها خبر دارند. همچین می‌گیرند با تو می‌خندند انگار اوه اوه اوه یار غاری هستی كه اصلًا خدا هم نمی‌تواند جدایتان كند! بعد همچین ... ا! یك دفعه چه شد این‌طور شد؟! این‌ها همه چیست؟ این‌ها همه رعایت عالم ظاهر و عالم تكلیف است، با هركسی به مقدار وسع خود و در افق خود.

 ما نه! ما همینطور هردنبیلی خلاصه! به این چیزها كاری نداریم.

 عرض كنم حضورتان كه یك روایت است در تفسیر عیاشی، از رفاعه است، قال: سئلت أباعبدالله عن قَوْلِ الله تَعَالَی وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلة أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلي قَالَ نَعَمْ لِلَّهِ الْحُجَّه عَلَة جَمِیعِ خَلْقِهِ أَخَذَهُمْ یوْمَ أَخَذَ الْمِیثَاقَ هَكَذَا قَبَضَ یدَه¹

دستشان را حضرت به همدیگر زدند، گره كردند.

 این حكایت از این مسئله می‌كند. در این‌جا البته روایات دیگری هم هست، بله در تفسیر قمّی هم یك روایتی هست اصلًا صراحتش هم بسیار بیشتر است:

 وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِي آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّيتَهُمْ ـ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلة أَنْفُسِهِمْ أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ قالُوا بَلي» قُلْتُ مُعَاینَه كَانَ هَذا؟ ابن مسكان از امام می‌پرسد این در معاینه بوده؟ در حضور بوده؟

 حضرت می‌فرمایند كه بله، این قضیه روشن بوده و برای همه این تخاطب انجام شده. فَثَبَتَتِ الْمَعْرِفَه وَ نَسُوا الْمَوْقِف

 یادشان رفته آن موقع چه بوده. آن معرفت ثابت شده، ولی موقفش كه كجا بوده، برای این‌ها خدا فراموشی می‌آورد. یادشان می برد. وَ سَیذْكُرُونَه²

 بعداً روز قیامت یادشان می‌آورد، یا وقتی از این دنیا می‌روند متوجه می‌شوند.

 یا این‌كه برای آن‌هایی كه به مراتب می‌رسند، آن موقف را یاد می‌آورند. لذا دیگر در این‌جا عرض كردم خیلی مطالب هست، در این‌جا، محیی‌الدّین در فتوحات³ و در فصوص⁴ مسائلی دارند. و همانطور آنچه را كه خود بنده از بزرگان شنیده‌ام نسبت به خودشان و نسبت به اساتیدشان، حكایت از این می‌كند كه آن افراد در سیر و سلوك، سالك وقتی آن حقائق ربوبی را مشاهده می‌كند، متوجه می‌شود كه این‌ها را قبلًا دیده. وقتی كه وارد یك عالم می‌شود، برایش دهشت‌ناك نیست، برایش عجیب و غریب نیست: عجب! مثل این‌كه این‌جا آشنا بوده‌ایم‌ها! مثل این‌كه قبلًا این‌جا آمده‌ایم⁵!