
کیفیت تحقق عالم ذر و حقیقت ربوبیت
بررسی تطورات تکوینی انسان و نسبت آن با عالم اجمال
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین کیفیت تحقق عالم ذر و جایگاه آن در نظام خلقت میپردازند. بحث با نقد دیدگاههایی آغاز میشود که عالم ذر را صرفاً به معنای عالم اجمال و استعداد میدانند و بر این نکته تأکید میشود که این عالم دارای هویت و تشخص تکوینی است. در ادامه، با استناد به آیه میثاق، به این پرسش پاسخ داده میشود که آیا این اعتراف به ربوبیت، حقیقتی مکنون در نهاد همه موجودات است یا جریانی مختص به عالم پیش از دنیا. استاد با تحلیل رفتار شخصیتهای تاریخی و تبیین نمودهای حق و حقیقت، نشان میدهند که چگونه ودیعه الهی در درون انسانها قرار داده شده است. در نهایت، با بررسی اشکالات تفسیری پیرامون آیه میثاق، بر لزوم توجه به ظاهر آیات و روایات معصومین در فهم حقایق تکوینی تأکید میگردد تا مسیر بحث برای درک دقیقتر جایگاه انسان در عوالم هستی روشن شود.
کیفیت تحقق عالم ذر و حقیقت ربوبیت
3علت انکار انسان نسبت به حق
لذا اصلاً میفرمایند که شیطان خودش موحّد است، در توحید شیطان شکی نیست، حالا نماز نمیخواند و روزه نمیگیرد آن یک حرف دیگر است. در مقابل خدا میایستد و انانیت به خرج میدهد و استکبار میکند، آن یک حرف دیگر است. منافات ندارد که یک شخص درعینحال که قائل به توحید و ربوبیت است باز انکار کند. مگر انکاری که ما میکنیم و تقابلی که ما درقبال حق داریم ناشی از جهل ما به حقّ است؟ ابداً! یک چیز دیگر اینجا میخواهد، پذیرش ما نسبت به باور ما در چه حد است؟! تمام این افرادی که میبینید خلاف میکنند، گناه میکنند، درقبال حق میایستند این نیست که حق را نفهمند، خوب هم میفهمند!1 ﴿ٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَعۡرِفُونَهُۥ كَمَا يَعۡرِفُونَ أَبۡنَآءَهُمُۘ﴾.2
شناخت دشمنان ائمه علیهمالسّلام نسبت به آنها
مأمون امام رضا علیهالسّلام را بهتر از ما میشناخت! او با امام رضا حشرونشر داشت! هارون، امام موسی بن جعفر علیهماالسّلام را بهتر از ما میشناخت! معاویه علی را بهتر از ما میشناخت. چون بوده! خودش پدرسوختۀ سیاست است! توجه میکنید؟! آن کسی که خودش پدرسوختۀ سیاست است، او میفهمد که حق تا چه اندازه در یک شخص متبلور است. کلکهای انانیت و نفسانیت را معاویه و عمروعاص خوب میفهمند! درست شد؟! ما هنوز در مسائل سیاسی نرفتهایم، إنشاءالله هم تا وقت مردن نخواهیم رفت! همین بهتر است! همین چیزها بهتر است! مسائل سیاسی ... هر چیزی یک اهلی میخواهد، ما عرضهاش را نداریم.
آن کسی که دارد میرود میفهمد که حق کجاست. چرا؟ چون خودش کاملاً مظهر برای مراتب عالیه و راقیۀ این موقعیت میشود، به همان مقدار که در مسائل و رموز سیاست دقت میکند، به همان اندازه نقطۀ مقابلش را میفهمد! به همان اندازه! چون بالأخره این راهوروش سیاسی برای خودش کار دارد، کلاس دارد، دانشگاه دارد، الآن در دنیا دانشگاههایی هست که اینها دارند در این زمینه کار میکنند که چطوری وارد بشوید، چگونه با مردم حرف بزنید، در میان مردم چگونه ظاهر بشوید، چگونه تظاهر بکنید، کجا ساکت بشوید، کجا اقدام کنید، اینها همهاش ... اوه! إلیماشاءالله! یک خبر را که میخواهید نقل بکنید چگونه خبر را در روزنامه نقل بکنید تا کاملاً نتیجۀ عکس بگیرید! خبر یک خبری است که یک مسئلهای را ثابت میکند، شما طوری بیاورید و طوری بپرورانید و طوری یک کلماتی به آن اضافه کنید که خواننده که دارد میخواند کمکم ذهنش برمیگردد که عجب این اصلاً یک چیز دیگر دارد میگوید! این یک قضیۀ دیگر دارد نقل میکند.
- . جهت اطلاع بیشتر رجوع شود به امام شناسی، ج 1، ص 230 و ج 2، ص 274 و ج 5، ص 121 و 122.
- . سوره انعام (6) آیه 20.
ترجمه: «آنان که ما کتاب به آنها فرستادیم، او را (یعنی محمّد صلّی الله علیه و آله و سلّم را) به مانند فرزندان خود میشناسند.» (محقق)
