فطرت توحیدی و جایگاه آن در عالم ذر

راه سلوک راه جلوگیری از ورود مانع نه رفع موانع

این که عرض می‌کنم واقعاً مسائل بسیار عجیب و اخلاقی در این قضیه وجود دارد؛ در این مسئله و قضیۀ اقرار به ربوبیت و اقرار به توحید وجود دارد، معنایش همین است. همۀ گیر ما فقط همین است که در طول 24 ساعت دائم در حال ایجاد موانع هستیم، نه در راه رفع موانع چون اصلاً مانعی نیست بلکه ما مانع را ایجاد می‌کنیم.

راه سلوک، راه رفع موانع نیست بلکه راه جلوگیری از ورود مانع است! فطرت انسان مانعی برای بروز و ظهور ندارد. مقتضای طبع فطرت و مقتضای طبع عقل وصول به حقیقت است. نفس فطرت و نفس عقل و نفس وجدان، این نفسش و اقتضایش وصول به این حقیقت است. نفس ماء سَیلان است؛ الماء سائلٌ. برای عدم سیلان مانع می‌آورند، فرض کنید که این آب دارد از آنجا می‌آید، تخته می‌گذارند، در می‌گذارند، سنگ می‌گذارند که آب جلو نیاید و حرکت نکند. نفس ماء این سیال است، سیلان است، خود نفس ماء. نفس نار، حرارت است. برای اینکه حرارت نار را محدود کنند عائق می‌گذارند والاّ عائق را هیچ‌وقت وسیله برای انتشار نار که قرار نمی‌دهند، خود نار فی‌حدّنفسه دارای حرارت است. خود ماء فی‌حدّنفسه دارای سیلان است. خود هوا فی‌حدّنفسه دارای انبساط است و دارای بساطت است.

پس به‌طورکلی نفسِ فطرت، خودش وصول به حقیقت است و هیچ نیاز نیست شما به کسی بگویید که بنشین فکر کن ببین خدایت کیست! خدا را در درون احساس می‌کنیم. می‌گویند: پرده را از جلوی فطرتت بردار. تو جلوی فطرتت پرده گذاشتی، مانع گذاشتی. پرده را از جلوی فطرتت بردار تااینکه دروغ نگویی. نه‌اینکه به فطرتت فشار وارد کن و إعمال رویه کن و با تأمل باعث شو که فطرت تو صداقت ابراز کند.

فطری بودن صداقت

صداقت از وجود فطرت و ذاتی آن است و ذاتی هم که لا یعلّل است. خود فطرت، مقتضای ذاتش صداقت است. مقتضای ذاتش صفا و بی‌غلّ‌وغش بودن و صاف بودن و وفا داشتن است.