جلسه ۷۶۵

3

خب این مسئله آیا باید باعث بشود آدم در مقابلش بایستد السّلام علیك یا بن رسول الله بگوید؟ یا بن رسول الله اینجا نیست! یابن رسول الله كربلاست! این دیگر السّلام علیك یابن رسول الله ندارد! یا زیارت خواندن دیگر بدتر! آدم بلند شود مثلّا زیارت عاشورا بخواند! بابا ضریح است، این ضریح كه اینجا هست ...
این می‌شود خروج از حد. هم آن طرف غلط است كه انسان بیاید خدای نكرده اهانت كند، و هم از این طرف بیاید آن قدر زیادی مایه بگذارد كه اصلًا انگار در خودِ بالای قبر مطهر آن‌جا نصب شده. هر دو غلط است و خیر الأمور اوسطها.
تلمیذ: اصلًا وجود ضریح لازم هست برای قبر ائمه؟ در صورتی كه در بعضی از دعاها داریم كه مثلا خودتان را بیندازید روی قبر، یا بالای سر قبر بایستید، یا دستتان را روی قبر بگذارید و این زیارت را الآن بخوانید، وجود ضریح چه لزومی دارد؟
استاد: بله. البته خب این یك مطلبی هست كه این كارهایی كه الآن دارد انجام می‌شود، این تذهیب‌ها، این آینه‌كاری‌ها، این خرج‌ها، نسبت به این اماكن متبركه، این چه صورتی دارد؟ و چه توجیهی می‌تواند داشته باشد؟ خودِ بنده در همین مسائل متردّد هستم و شك دارم كه جایز هست كه این خرج‌ها را انسان بكند؟ یا این‌كه نه، یعنی چه حالا گنبد امام رضا طلا باشد؟ برای چه؟ طلا را انسان خرج كند و به فقرا بدهد. بله، یك گنبد ساختن برای این‌كه محفوظ باشند از آفتاب و برف و نمی‌دانم از باران و این‌ها اشكال ندارد، انسان یك گنبدی بسازد و این گنبد بتن باشد، محكم باشد، این‌ها چه اشكال دارد؟
اما این خرج‌ها ... مثلًا در همین رواقی كه درست كرده‌اند در مشهد، نمی‌دانم اخیراً یك رواقی درست كرده‌اند كه چند سال طول كشید، یكی از آقایان داشت توضیح می‌داد كه من در آن‌جا شاهد بودم كه در ساخت این رواق و سقف‌ها، میل به میل این‌ها جلو می‌رفتند. این قدر! بسیار خب! این هنرِ معماری، و هنرِ مقرنس كاری، و هنر كاشی‌كاری و آینه‌كاری، و آن نقش‌ها و زاویه‌های چوبی و امثال ذلك را این به این شكلِ دقیق درآوردن، كه موجب برای حیرت افراد بشود در خارج، این خودش از دیدگاه عموم، یك امر مطلوبی است، از دیدگاه عموم و چشم عموم؛ به طوری كه در همه جا همین‌طور است.