جلسه ۷۶۳

 آن‌چه را كه نیاز به آن داریم این است كه در روایاتی كه دارد: فلان خلقت هزار سال قبل است، فلان خلقت چهار هزار سال قبل است، فلان خلقت دو هزار سال، این دیگر در این‌جا برای ما روشن می‌شود. چرا در این‌جا امام باقر می‌فرمودند هزار سال، یا دو هزار سال، امّا در یك جای دیگر می‌فرمودند چهار هزار سال. این فقط جنبه مبالغه‌ای دارد و جنبه تشبیه دارد؛ نه این‌كه چهار هزار سالی كه شما دارید هر سال یك سال شمسی یا قمری، سال دوم، سال قمری، دقیق چهار هزار سال اینطوری خلقت انجام می‌شود.

 اگر انجام می‌شود، اولین اشكالی كه وارد می‌شود در این‌جا این است، اولین اشكال: وقتی كه هنوز مادّه نیست، چطور امام علیه السلام می‌آید زمان را بر یك امر مادّی كه هنوز وجود خارجی می‌آید حمل می‌كند؟ پس این در این‌جا نمی‌شود به این كیفیت باشد.¹ ان‌شاءالله تتمه مطلب اگر خداوند توفیق داد، احتمال دارد فردا یا برای بعد، چون یك سفری در پیش داریم و چند روزی نیستیم و ان‌شاءالله بعد از آن دوباره شروع می‌كنیم.

 اللهم صلّ علی محمد و آل محمّد