جلسه ۷۶۲

كیفیت اشراف ذات باری بر اعیان و بر حقائق خارجیه

أعوذ باللَه من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

 صحبت در كیفیت اشراف ذات باری بر اعیان و بر حقائق خارجیه است. عرض شد كه در مسئله علم عنائی، نهایت چیزی كه در آن صحبت می‌شود، همان انتقاش نقوش و صور اشیاء، ـ صور علمی، نه صور عینی ـ در ذات باری تعالی است كه این انتقاش جنبه ازلی دارد؛ یعنی در ازل به خداوندی خدا این انتقاش محقّق بوده و یك برهه‌ای نبوده است كه ذات باری از علم به حقائق اشیاء خالی بوده و فاقد بوده كه لازمه این مسئله جهل باری نسبت به همان حقایق اشیاء است كه خب این مسئله‌اش مشخص است.

 و آن‌چه كه عرض بنده بود در نقد بر این مطلب، این است كه فاقد شیء، نمی‌تواند عالِم به آن شیء باشد. و تصور ما نسبت به یك امر عدمی فقط صرفاً یك تصور ذهنی است، ولی صورت خارجی و صورت بتّیه ندارد. شما امروز نیت می‌كنید، اراده می‌كنید كه فردا این كارها را انجام بدهید، این مسائل را فردا كه روز یك‌شنبه است از صبح تا ظهر انجام بدهید و حتماً هم نسبت به این مسئله جازم هستید و به خیال خودتان هم هیچ رادع و مانعی هم نمی‌تواند صارف شما باشد؛ خب تمام این‌ها در مقام تصور است. ولی آیا نسبت به این مسئله هم آگاه هستید و اطلاع دارید كه هیچ مانعی هم در خارج برای این مسئله وجود ندارد؟ این را ازكجا می‌توانید ثابت كنید؟ بله، آن‌چه كه نسبت به شماست و در تعلّق به شما و ربط به شماست، این مقدارش این است كه این مسائل را بین صبح تا ظهر، انجام بدهید، این چند تا كار را فردا انجام بدهید. هركس هم بیاید به شما بگوید كه آقا فردا اجازه می‌دهید بیاییم آقا منزلتان دیدار كنیم، می‌گویید نه آقا من فردا كار دارم و باید به این كارها برسم.