جلسه ۷۶۱
فصل(9) في تحقيق الصور و المثل الأفلاطونية بحث از قضاء کلی و حقیقت لیالی قدر 8/11/1433
مرتب سازی:
جلسه ۷۶۱
1تقدیر و مشیت از نقطه نظر سلسله طولیه
أعوذ باللَه من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
عرض شد تقدیر و مشیت از نقطه نظر سلسله طولیه در رتبه متقدم از اعیان خارجی قرار دارد. و این تقدم یك تقدم علّی است، نه تقدّم زمانی. زیرا در تقدّم زمانی لازمهاش تحقّق مادّه است، یا شبه مادّه. تا مادّه نباشد، زمان معنا ندارد و مكان معنا ندارد.
الآن كه ما در اینجا نشستهایم، یك مكانی را برای حضور خودمان احساس میكنیم. یك فضایی كه در این اتاق این فضا به عنوان مكان در اینجا برای ما متصور است و رویش حساب میكنیم: آقا برو در فیضیه، در فلان اتاق. آدرس میدهیم و خودمان هم احساس میكنیم یك ارتباطی با این فضا داریم. وقتی كه از این فضا خارج میشویم، یك حسّی سوای از حسّ قبلی كه در این فضا قرار داریم برای ما آن حسّ حاكم است. در اینجا، این مشخص است.
ولی صحبت در این است كه این فضا، خودش چیست؟ خود این فضا به تنهایی وجود دارد یا اینكه یك مادّهای در اینجا حضور پیدا كرده، وجود پیدا كرده، و به واسطه آن مادّه اطلاق مكان و اطلاق فضا، بر این مكان و بر این موقع میكنیم. اگر این چهار دیوار اطراف نباشند، شما چه مكانی را میتوانید تصور كنید؟ هیچ! اگر این چهار دیوار را شما بردارید، این فضای داخل در حجره، ملحق میشود به فضای داخل در خود مدرسه و دیگر شما تمایزی نمیتوانید قائل بشوید و بگویید این اتاق سوای از فضای داخل مدرسه است. دیگر اتاقی نیست! شما آجرها و خشتها و سنگها و اینها را همه را درآوردهاید و ریختهاید یك طرف. به مجرد اینكه شما این دیوار را برداشتید فضای داخل اتاق هم برداشته میشود. فضا هست، ولی دیگر به عنوان فضای داخل اتاق نیست. حالا چرا آن فضا هست؟ به خاطر اینكه چهار دیوار مدرسه الآن هست. این محیط و این وسعت كه از بین نمیرود. این چهار دیوار این فضا برداشته شده است، این فضا ملحق شده به فضای مدرسه، باز میگوییم كه مدرسه فیضیه، صحن مدرسه فیضیه دارای یك همچنین ابعادی هست، چون دیوار هست. حالا اگر دیوار مدرسه فیضیه را شما برداشتید ...