جلسه ۷۶۰

 بنا بر این در روز فلان ـ البته من شنیدم در همان موقع كه در خیلی از جاها در غروب دیده‌اند در ایران؛ بنا را ما بر همان گذاشتیم ـ اما اگر در روز عید كه اعلان عید كردند ـ یعنی در روز قبل از عید ـ دو ساعت قبل از غروب هلال دیده شده. خب دو ساعت به غروب دیده بشود، موقع غروب می‌رود پایین. این دیگر قابل برای رؤیت نیست. رفته اصلا به آن نیمكره رسیده، این اصلًا [امكان دیدنش نبود].

 اگر شارع آن موقع بود هلال را می‌دید یا نمی‌دید؟ امكان دیدنش نبود. اگر این طور باشد، نه! آن روز فردایش روز عید نبوده است.

 ولی من شنیدم كه خیلی جاها دیده‌اند. یعنی در هنگام غروب هم دیده‌اند. حالا دیگر نمی‌دانم. علی كل حال دیگر هركس اینجا بایست تكلیف خودش را بداند. اگر نبوده كه خب باید قضا كند، و اگر هم اعتماد كرده بر اخبار و این مسائل، خب اعتماد كرده، آن هم اشكال ندارد، شرع هم ایرادنمی گیرد.

 تلمیذ: الآن لازم است كه فرد بخواهد اطلاعات عمومی را تحقیق كند، جهت عرف و عوام و این ها، دارای شك هست برایش كه برگردد به آن موضوع گذشته یا باید فراموشش كند؟

 استاد: نه دیگر، یعنی وقتی كه با آن اعتماد آمده و انجام داده است، دیگر شارع نگفته حالا دوباره برگرد نگاه كن كاری كه انجام دادی صحیح هست یا نه. چون دیگر قاعده و مسئله مضی و انصراف و حمل بر صحت و این‌ها را داریم، مسئله حمل بر صحت و این‌ها چنانچه بعضی ها گفته‌اند اختصاص بر صلوه ندارد در خیلی از این موارد هست، گرچه اسمی از او نیست، ولی موارد و قرائنی در آن جا هست كه دلالت فقط بر صلوه هم نمی‌كند. لذا وقتی كه انصراف پیدا شد، دیگر دلیلی ندارد انسان برگردد تحقیق كند آیا درست دیده‌اند، درست خورده‌اند ... همان اعتمادی كه آن موقع كرده، همان را استصحاب می‌كند دیگر؛ حجیت استصحاب در این‌جا هست.