جلسه ۷۶۰

 اما اگر نتوانی ببینی، فرض كنید كه ساعت چهار بعد از ظهر، سه بعد از ظهر ماه را دیدید. در زمان شارع قابل رؤیت نبود. چشم ده در صد هیچی، یازده در صد هم، چشم یازده دهم هم اگر بود، باز در زمان شارع این قابل برای رؤیت نبود؛ مگر این‌كه به واسطه غیوم، به واسطه اغبره ا یا به واسطه موانع عادی، در آن‌جا این‌ها مانع برای رؤیت باشند، نه اصل خود تكوّن هلال در یك همچنین موقعیت. خود تكوّن هلال و تعین هلال در یك همچنین موقعیت در زمان شارع هیچ‌وقت قابل رؤیت نیست. اگر چه باشد؟ اگر در تحت اشعه قاهره شمس قرار بگیرد؛ یعنی تحت الشعاع باشد در واقع.

 پس بنا براین ما باید ملاك را بر این قرار بدهیم اولًا رؤیت موضوعیت ندارد برای دخول شهر و برای خروج شهر، خروج شهر و دخول شهر جدید؛ ثانیاً رؤیت باید به نحوی باشد كه اگرچه با اجهزه حدیثه و جدیده باشد، ولی بتواند بدون اجهزه هم در شرایط عادی بشود دید. اگر غبار است كه الآن نمی‌توان دید، این اجهزه كمك كند غبار را فقط بردارد، نه این كه ماه را بكشد بیرون. فرض بكنید كه اگر دخانی در این جا هست، اجهزه فقط دخان را بردارد، به طوری كه اگر دخان كنار رفت، انسان بتواند با همین چشم عادی ببیند. اما اگر هلال ماه به نحوی بود كه فقط با اجهزه قابل رؤیت بود، چه این‌كه خیلی‌ها فتوا داده‌اند، این غلط است، این باطل است. چرا؟ چون این موضوع در زمان شرع امكان نداشت تحقق پیدا بكند، و شارع حكم را روی همین مبانی عرفیه خودش برده، نه روی یك چیزهای تخیلی و یك چیزهای توهمی و چیزهایی كه بعد بیاید ... آنی را كه در زمان شرع می‌توانست موضوعیت قرار بگیرد برای حكم، همان را ما فقط ـ نه بیشتر ـ می‌توانیم با توسل به اجهزه جدیده در این‌جا حاصل كنیم.