جلسه ۷۶۰

 حالا نسبت به اینجا صوموا لرؤیته و أفطروا لرؤیته¹ شارع در این‌جا حكم صوم را مترتب بر رؤیت كرده، اما از آن طرف گفته: «أو مضی ثلاثین» این كه می‌گوید مضی ثلاثین، می‌آید در این‌جا كار را خراب می‌كند، نه این‌كه خراب می‌كند نه خراب، یعنی مطلب را عوض می‌كند. مسئله رؤیت را از آن موضوعیت خارج می‌كند. بر خلاف رأی و نظر مرحوم آقا كه در آن‌جا قائل به موضوعیت در رؤیت بودند² و همین مطالب آن روز مطرح بود ...

 آن رؤیتی كه در اینجا به عنوان موضوع هست، ما می بینیم كنارش هم یك مضی ثلاثین هم آورد وگذاشت؛ یعنی چه؟ یعنی شما یقین پیدا بكنید به دخول هلال جدید، به دخول شهر جدید، حال آن یقین إمّا برؤیه باشد، إمّا بمضی ثلاثین باشد، یا هرچیز دیگر باشد. در زمان شارع فرض كنید كه تلسكوپ نبود، در زمان شارع این چیزها نبود، خب شارع آمده همین را آورده است. یعنی همین كه مضی ثلاثین آورده، دست ما را باز می‌گذارد برای این‌كه بتوانیم نسبت به مراد شارع اعمال رویه كنیم، تأمل كنیم كه شارع در اینجا منظورش چیست.

 این یك نكته. نكته دیگر كه در این‌جا هست، این است كه موضوعاتی را كه ما الآن برآن موضوعات احكام را می‌خواهیم مترتب بكنیم، اگر این موضوعات همانی باشد كه در زمان شارع هست، باید به همان میزانی ما در این‌جا نسبت به آن اعمال رویه كنیم كه در زمان شارع بوده است. شارع چه روزی را روز قلمداد می‌كرد؟ چه چیزی را شب قلمداد می‌كرد؟ حكمش برای دخول ماه چه بود؟ حكمش برای دخول ماه چه بود؟ حكمش برای خروج ماه چه بود؟ حكمش برای سفر چه بود؟

 شارع در زمان خودش میزان برای سفر را چهار فرسخ قرار می‌داد، خیلی خب. حالا آقایان می‌آیند می‌گویند نه آقا الآن فرض كنید كه با طیاره یك ساعت می‌روند، صد و پنجاه فرسخ هم باشد سفر حساب نمی‌شود، آن موقع فرض كنید با خر بوده!