جلسه ۷۶۰

 استاد: رؤیت هلال؟ سابق گفته‌ام وتوضیح داده ام.

 تلمیذ: امسال آن طوری كه در سایت‌های استهلال هست آنها شهرها و افق‌هایی را كه هلال رؤیت می‌شود، می‌بینند، اما خب سابقاً یك ساعت خاصی قبل از غروب، در یك ساعتی می‌دیدیم قبل از غروب، ظاهراً با چشم مسلح هم بوده برای رؤیت هلال می رفتند ومن شنیده‌ام، ولذا بعضی از آقایان هم اعلام نكردند روز یكشنبه، روز دوشنبه را اعلام كردند ...

 استاد: بله، راجع به رؤیت هلال خب ... از یك طرف روایاتی داریم كه صوم و افطار را مترتب بر رؤیت كرده‌اند صوموا لرؤیته، و أفطروا لرؤیته¹ یا این‌كه فرض بكنید كه در روایت داریم مضی الثلاثین یوما². آن روایت به اصطلاح در عرض این می‌تواند قرار بگیرد. به طور كلی در هرجا كه در موضوعات به اصطلاح شرعیه، احساس كنید كه طریق برای وصول به آن موضوع متعدد است، بخاطر این است كه دست ما را باز می‌گذارد برای این‌كه بتوانیم نسبت به مراد شارع اعمال رویه كنیم، تأمل كنیم كه شارع در اینجا منظورش چیست.

 مثلا فرض بكنید كه ـ این یك قاعده كلی است كه همه باید دستشان باشد ـ برای حد ترخص درروایت در مورد حد ترخص دارد كه خروج از وطن، از مرز، تا حدّ رؤیت جُدران، و به اصطلاح رؤیت خانه‌ها و دُور و جدران³ و از آن طرف هم داریم صوت اذان. خب اگر رؤیت خانه ملاك باشد، خب این انسان ممكن است كه تا یك مسافت بعیده هم برود و بعد ببیند كه هنوزخانه هست، چون آن چه را كه چشم می‌بیند، خیلی مسافتش بیشتر است تا آن‌چه كه گوش می‌شنود.

 صوت اذان را شما فرض بكنید كه سیصد، چهارصد، پانصد متر را وقتی دیگر رد شدید، دیگر نمی شنود، یك صدایی می‌شنوید، حالا ممكن است. یك فرد، شخصی را صدا می‌كند. امّا این‌كه صدای اذان به وضوح پیدا باشد، این دیگر مثلًا فرض بكنید كه آن هم نه با بلندگو و این چیزها مشكل است، در آن زمان كه بلندگو نبوده، در آن زمان پیغمبر و ائمه و این‌ها كه بلندگو نبوده، این‌ها صدای اذان به همین كیفیت بوده است. فرض كنید كه یك مقداری كه چهار صد، پانصد متری كه فاصله بگیرد، دیگر صدای اذان را آن طور كه باید و شاید دیگر به گوشش نمی‌رسد.