جلسه ۷۵۸

 همین الآن شما تصور كنید حالا خودمان را كنار می‌گذاریم، آیا این ساختمان و این فضا، نیاز به حركت ما و انطباق با ما دارد، یا برای خودش دستگاه مستقلی است؟ یعنی این ساختمان، این در، این ستون، این چراغ، این دیوار، این بلندگو، این منبر، پس همین الآن ما می‌توانیم تصور كنیم كه خودمان از واقعیت‌های خارجی جدا هستیم. ممكن است ما نباشیم، این وضعیت هست؛ به حسب قاعده هست، مگر اینكه بمب بیاید روی سرش! اما این فرش هست، این ستون هست، این سقف هست، این چراغ هست، این اوضاع هست. اینكه شما می‌گویید هست، شما كه اطلاع ندارید الآن ساعت شش و ربع است، اطلاع ندارید ساعت شش و نیم هنوز نیامده، از كجا می‌گویید این هست؟ هنوز كه ساعت شش و نیم نیست؛ ما الآن در ساعت شش و ربع هستیم؛ ما الآن داریم ساعت شش و ربع را نگاه می‌كنیم و می‌بینیم جلوی ما ستون و پنجره و چراغ و سقف و فرش و افراد هستند. از كجا می‌گویید كه ساعت شش و نیم هم همین مجلس به همین كیفیت قطعاً وجود دارد؟ از كجا می‌گویید؟ هنوز كه شش و نیم نیامده!

 پس بنابراین ما توانستیم تصور كنیم كه یك واقعیتی كه هنوز نیامده؛، یعنی هنوز ساعت شش و نیم نیامده، ولی ساختمان ثبات دارد، همین ثبات ساختمان، چه تفاوتی می‌كند بین ساعت شش و ربع تا ساعت شش و نیم؟ چه فرق می‌كند؟ چه فرق می‌كند بین ساعت شش و نیم و بین ساعت یك ربع به هفت؟ در حالی كه قطعاً می‌گویید ـ آنكه آدم از یك ثانیه بعدش هم خبر ندارد آن بحث جدا، كه حالا چه خواهد شد ـ نه! به حسب آن تصور عادی، آن ذهنیت عادی، این ذهنیتی كه الآن ما داریم. شما در عین اینكه ساعت شش و نیم را هنوز ادراك نكرده‌اید و واقعاً هم ادراك نكرده‌اید، اما در عین حال ثبات این ساختمان را، ثبات این در و دیوار را، ثبات این پنجره را برای ساعت شش و نیم اثبات می‌كنید، از كجا اثبات می‌كنید؟ مگر تمام اشیاء زمانی، وجودشان دائر مدار حركت زمان نیست؟ از كجا شما می‌گویید ساعت شش و نیم این ساختمان هست؟ یا می‌گویید نه خیر اصلًا نیست؛ ساعت شش و نیم اصلًا درست می‌شود؛ اگر بشود، ساعت شش و نیم درست می‌شود. درحالی‌كه الآن می‌گویید هست، الآنی كه شش و نیم را ندیده‌اید، الآنی كه ساعت هفت را ندیده‌اید، ولی توانستید تصور كنید یا نه؟ این را می‌گویند ثابتات.