حقیقت قضا و قدر در شب‌های قدر

رابطۀ مستقیم میزان اتّصال نفس و میزان بهرۀ انسان از قدَر

شب اتصال است شب برقرارى حال است. انسان حال برقرار کند. لذا چه اشکال دارد که اصلاً انسان در این شب‌ها اشعار بزرگان و عرفاء و اشعار اولیاء الهى را بخواند؟! دعا بخواند، ادعیه‌اى که از ائمه آمده است. الزامى در گریه و توسل به این کیفیت در قضیه نیست بلکه مسئله این است که انسان حال خودش را به‌نحوى تغییر بدهد که آن جنبۀ اتصال باشد. این اتصال به هر مقدارى باشد آن قدرِش یا قدَرش مى‌شود. اگر هفتاد درصد است، انسان هفتاد درصد نصیب دارد و اگر پنجاه درصد است، پنجاه درصد نصیب دارد. به هر مقدار که هست [به همان مقدار نصیب دارد] لذا خوب است انسان حال خودش را در این ایام سبک کند و تعلقات خودش را کم کند و سعى کند در این هجده روز که از ماه مبارک، روزه مى‌گیرد در مسیر روزۀ‌ خاص یا خاصّ الخاص حرکت کند و از آن روزه‌ها بگیرد که همۀ اینها نقش‌گذار، محوِّل، مغیر و مبدِّل نفس در ارتباط با آنها هستند.

تفسیر روایت جَهنی راجع به شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان

بنابراین روى این جهت روایاتى که در اینجا هست حل شد؛ روایاتى مبنى بر اینکه شب نوزدهم شب قدر است یا شب بیست و یکم یا شب بیست و سوم یا هر سه شب [شب قدر هستند]، باید گفت که هیچ‌کدام از اینها جنبۀ مقدِّمى ندارند. شب نوزدهم جنبۀ مقدمى ندارد، اگر بگوییم که شب نوزدهم شب قدر بوده، درست است. شب بیست و یکم هم بگوییم درست است. هر سه شب هم بگوییم درست است و آن روایت جَهنى که شب بیست و سوم دارد مربوط به إنجاز مى‌شود؛ یعنى دیگر تمام شد یعنى شبى که پرده را از وسط برداشتند و صیقلى شدن دیگر تمام شد. اما آیا این صیقلى شدن در شب بیست و سوم انجام شد؟! نه‌خیر! صیقلی شدن در شب‌های دیگر انجام شده تا به اینجا رسیده است. این‌طور نیست که خلق‌الساعه صیقلى شدن این دیوار یک‌دفعه در شب بیست و سوم باشد و شب‌های دیگر فقط جنبۀ مقدمه داشته باشد. منظور از مقدمه هم یعنى همین یک حال آمادگی. نه این‌طور نیست! در شب‌های دیگر قبلی جنبۀ سازندگى هست نه جنبۀ مقدمى که این مسئله طبعاً روى شب بیست و سوم تأثیر دارد.