جلسه ۷۵۶
فصل(9) في تحقيق الصور و المثل الأفلاطونية بحث از قضاء کلی و حقیقت لیالی قدر 23/6/1433
مرتب سازی:
جلسه ۷۵۶
7این مسأله هم به همین كیفیت است كه چطور در خلقت آسمان و زمین، تقدیر و مشیت الهی به شش طَور انجام شده است. البته در عرفان نظری و در كیفیت خلق عالم شهادت، برای ارباب كشف و شهود یك همچنین مسألهای مطرح است، آنهایی كه اهل كشف و شهود و سیطره و اطلاع بر تكوّن این مطالب هستند تعلّق ماده به عالم شهادت را در شش طور میدانند. یا همانطوری كه در مسأله اعجاز اگر نظر رفقا باشد گفتیم كه وقتی اراده بر خلق مادی تعلق میگیرد چطور یك ولی مسأله را به همین كیفیت انجام میدهد و آن واقعیت را در خارج تحقق میبخشد. به عكس آنچه بعضی از بزرگان فرمودهاند كه مسأله علیت را به مسائل دیگر زدهاند و همانطور كه عرض كردیم دیدیم كه مطلب اینطور نیست. مسأله علیت منافاتی با اعجاز ولی ندارد، همان ارادهای كه بر خلق عالم ماده تعلق گرفته است همان اراده ازلی باقی است.
ببینید این هم از چیزهایی است كه ما همیشه به دنبال قبل و سابق میگردیم، قبلا اینطور شده و الآن دیگر خبری نیست! قضیه این نیست! قبلی وجود ندارد، بعدی وجود ندارد. اگر اراده پروردگار بر خلقت آسمان و زمین قبلا تعلق گرفته است و این خلقت سلسله مراتب علّی را طی كرده است، همان خلقت، الآن هم وجود دارد و سلسله مراتب علّی را همانطور طی میكند؛ چه اشكالی دارد؟ همانطور كه سماوات و أرضین به اراده قاهره و مشیت واحده از مراتب عالم ابداع و لاهوت و جبروت و عالم عقل و تدبیر گذشته و به عقول جزئیه رسیده است تا اینكه به عالم ماده و شهادت تنزّل پیدا كرده است، چه اشكالی دارد همان كیفیت الآن در نفس امام رضا علیهالسلام تحقق پیدا كند؟ این چه ایرادی دارد؟ كجای قضیه در اینجا گیر دارد كه ما باید مسأله علیت را در خودِ این مادّه جستجو كنیم؟ چه استبعادی در این مسأله هست؟ یعنی الآن چون این آسمانها و زمین خلق شدهاند دیگر نمیشود مادّهای تحقق خارجی داشته باشد!!؟ چه استبعادی در اینجا هست؟ مگر ما این قاعده را نداریم كه: حكم الأمثال فیما یجوز و فیما لایجوز واحد. همانطوری كه این عالم، عالم ماده است، پشم و فرش و دیوار و سنگ و آجر و گچ، به اراده پروردگار از عالم تجرد كه وجود بالصرافه و بحت و بسیط است تنازل كرده است و به این كیفیت درآمده كه بنده دارم میبینم، ستون و ساعتِ به دیوار و آهن و فرش را میبینم، همینطور آن اراده پروردگار بر خلقت مادی حیوان و شیر درنده تعلق گرفته است. چه اشكال دارد كه همین الان هم آن اراده تحقق خارجی پیدا كند و به دست یك ولی از اولیاء الهی مثل امام علیهالسلام ـ امام رضا یا موسی بن جعفر ـ اشاره به پرده بكنند و شیر در پرده تبدیل به شیر واقعی بشود؛ شیر صوری تبدیل به شیر مادی بشود. شیری كه نقش است، تبدیل به شیر حقیقی سیصد چهار صد كیلویی بشود؛ چه اشكالی دارد؟