حقیقت وحدت در هستی و واقعه عاشورا

نتیجۀ تحت تربیت اولیاء و امام قرار گرفتن

افلاطون در مُثل مى‌خواهد به این حقیقت واحده اشاره کند که همۀ موجودات در آن اصل و حقیقت خودشان به یک نقطۀ واحد مى‌رسند که در آن نقطه [یکی می‌شوند] در عبیدالله بن زیاد هم ﴿وَنَفَخۡتُ فِيهِ مِن رُّوحِي﴾ وجود دارد منتها حالا چه مى‌شود که او از این حیثیت استفاده نمى‌کند و آن را باطل مى‌کند و عمر خودش را به لهو، لعب، تعلق به دنیا و بُعد از [خدا] مى‌گذراند، او دیگر دستِ خودش است. در عمر سعد هم این قضیه وجود دارد؛ عمر سعد از اول که به دنیا آمد، دندان [خیلی بلند] و دُم تا کجا که نداشت! یک بچه‌اى مثل بچه‌هاى معمولى بود، مثل افراد دیگر! از مادرش شیر خورد و فلان و بزرگ شد و اتفاقاً در میان افراد هم موجه بود و خیلى‌ها به او توجه داشتند و پشت سرش نماز مى‌خواندند! این خودش را تحت تربیت قرار نداد! اگر عمر سعد مى‌آمد و خودش را در تحت تربیت قرار مى‌داد، یکى از اصحاب امام حسین علیه‌السّلام می‌شد و به‌جاى اینکه در شب عاشورا در مقابل حضرت تیغ و شمشیر بکشد، این‌طرف مى‌آمد. حر آمد، زهیر بن قین بجلی آمد، آن جنبۀ خودش را تربیت کرده بود و یک پوششى قرار داده بود، حضرت آن پوشش را برداشت و او آمد. همۀ اینها به آن جهت وحدت آمدند و خودشان را وارد در صفّ وحدت کردند؛ صفى که صف جدا بود.

خب من خیال مى‌کنم که این مسئله و این مطلب تا اینجا نسبت به قضیۀ مُثل افلاطونى روشن شده باشد حالا کتاب را مى‌خوانیم، این چند خط را می‌خوانیم.

و حاصُلها أنَّ جمیعَ المادیاتِ و الزمانیاتِ و إن کانَت فی أنفسِها و بقیاسِ بَعضِها إلى بعضٍ مفتقرةٌ إلى الأمکنةِ و الأزمنةِ و الأوضاعِ الموجبةِ لحجابِ بَعضِها عن بعضٍ.¹

این مسائل مادى و این ظهورات مادى خودش موجب تفرقه و جدا کردن و جدا شدن است.