جلسه ۷۴۸

 این سِماع بوده، استماع نبوده. فرض كنید كه می‌گوید: حواست به من باشد. حواست به من باشد یعنی اراده بكن. اراده سماع را باید داشته باشی. و الّا آدم حرف می‌زند، حواسش یك جای دیگر است، ذهنش یك جای دیگر مشغول است به یك دلدار، ای دَدَم وای! این یك ساعت می‌آید اینجا و آقا هم هرچه می‌گوید، او یك جای دیگر است! البته بهتر از اینجا! دیگر اصلا نمی‌فهمد كه چه مطلبی در اینجا بوده و چه صحبت شده و چه ردّ و انتقاد و نقدی در اینجا بوده.

 خب، خوب است آدم جای خوب باشد. فكر و ذهنش جای خوب باشد. امام سجاد علیه السلام در آن ... بله. می‌فرماید: یا مَن. بله. الهی! من ذاالذی ذاق حلاوه محبّتك فرام من دونك بدلا. عجیب است! معجزه امام سجاد این‌هاست. این عبارات.

 نمی‌تواند انسان بدون اراده یك مطلبی را بخواهد بفهمد. این فهمیدن هم خودش اراده می‌خواهد. پس بنا بر این از آن‌جایی كه وجود ناقص ما، قابل برای اراده دو معنای مخالف نیست، و وجود ناقص ما، قابلیت برای اراده دو معنا در شنیدن نیست، پس بنا بر این این نقص اقتضا می‌كند كه از هر لفظ اراده معنای واحد بشود. حالا در مورد باری تعالی هم همین است؟ یعنی در مورد باری تعالی هم چون ما هم نمی‌فهمیم یك معنا را قصد كنیم، در آن القاء كنِ وجودی، در القاء كُن وجودی بر خلقت زید، آیا حتما باید آن صورتِ ماهوی زید اول متشخص و متعین به وجود بشود؟ یا این‌كه نه! با آن القاء كن وجودی، و اراده بر تحقق زید خارجی، به نفس آن اراده هم، ذات باری می‌تواند. حالا ما اصلا می‌گوییم ذات باری دارای نفس است. دارای ذهن است. حالا از باب مثال داریم می‌گوییم. داریم تشبیه خودمان را می‌كنیم.

 اگر ذات باری ... اگر ما بتوانیم كه با اراده از لفظ واحد دو معنای مخالف را قصد كنیم، اگر بتوانیم خب ذات باری هم به طریق اولی هم می‌تواند از لفظ واحد دو معنای مخالف را قصد كند. از یك اراده، دو مراد را می‌تواند صورت خارجی به خود بدهد. پس اگر ذات باری نتواند از یك اراده، دو مراد را صورتِ خارجی بدهد، این دلالت بر ضعف وجودی، در مقام اراده و در مقام تكوین می‌كند. كه آن‌وقت خلاف ...