
حقیقت ثبت اعمال و جایگاه ملائکه در عالم هستی
تبیین تفاوت ثبت تکوینی اعمال با نگارشهای قراردادی و دنیوی
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق معنای «ثبت اعمال» توسط ملائکه میپردازند و با نقد نگاههای سطحی و قراردادی به این مسئله، حقیقتِ آن را در عوالم هستی واکاوی میکنند. ایشان با تأکید بر اینکه نوشتنِ حسنات و سیئات توسط ملائکه به معنای نگارش با ابزارهای دنیوی نیست، آن را به معنای «تلقّی» و تحقق صورتِ عمل در نفسِ انسان و ملائکه معرفی میکنند. در ادامه، با اشاره به آیاتی همچون «کفی بنفسک الیوم علیک حسیبا»، این حقیقت تبیین میشود که در روز قیامت، نیاز به شاهدِ بیرونی نیست، زیرا خودِ نفسِ انسان بر اعمالش گواه است. در نهایت، ایشان با نقد دیدگاههای محدود درباره ازل و ابد، به توحید افعالی و معیتِ وجودیِ تمامِ اشیاء با ذات حق تعالی اشاره کرده و بر این نکته تأکید میکنند که حقیقتِ هستی، امری ثابت و بدون تغییر است.
حقیقت ثبت اعمال و جایگاه ملائکه در عالم هستی
توضیحات:
آیتالله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق معنای «ثبت اعمال» توسط ملائکه میپردازند و با نقد نگاههای سطحی و قراردادی به این مسئله، حقیقتِ آن را در عوالم هستی واکاوی میکنند. ایشان با تأکید بر اینکه نوشتنِ حسنات و سیئات توسط ملائکه به معنای نگارش با ابزارهای دنیوی نیست، آن را به معنای «تلقّی» و تحقق صورتِ عمل در نفسِ انسان و ملائکه معرفی میکنند. در ادامه، با اشاره به آیاتی همچون «کفی بنفسک الیوم علیک حسیبا»، این حقیقت تبیین میشود که در روز قیامت، نیاز به شاهدِ بیرونی نیست، زیرا خودِ نفسِ انسان بر اعمالش گواه است. در نهایت، ایشان با نقد دیدگاههای محدود درباره ازل و ابد، به توحید افعالی و معیتِ وجودیِ تمامِ اشیاء با ذات حق تعالی اشاره کرده و بر این نکته تأکید میکنند که حقیقتِ هستی، امری ثابت و بدون تغییر است.
حقیقت ثبت اعمال و جایگاه ملائکه در عالم هستی
13شنیدم یک جایى بعضى از افراد عادی که من مىشناسم ـ خدا إنشاءالله فقط عذاب اینها را زیاد کند! یک وقت هم حتى باهم سلام و علیک داشتیم ـ باهم رفیق بودند، خیر سرشان رفیق بودند! بدبخت را مىبرند و از او فیلم مىگیرند و چه مىکنند و مونتاژ مىکنند برای اینکه نباید کارهایى که ما کردهایم را بازگو کنید. از همین افراد عادى بودند نهاینکه مربوط به جریانات و مسائل سیاسى و اینها باشند. الآن هم که وسایل و اینها هم پیشرفتهتر شده است!
اگر خدا روز قیامت هم یک همچنین کارى انجام بدهد، بندههایش مىگویند: خدایا! ـ من روز قیامت باشم مىگویم! ـ ما خودمان مونتاژ مىکردیم و افراد را فیلم مىکردیم! ملائکه که دیگر دستشان خیلى بالاتر است، قبول نداریم! خدا هم که میدانید، ﴿فَلِلَّهِ ٱلۡحُجَّةُ ٱلۡبَٰلِغَةُ﴾!1
لذا هیچکدام اینها نیست. ﴿كَفَىٰ بِنَفۡسِكَ ٱلۡيَوۡمَ عَلَيۡكَ حَسِيبٗا﴾!2 در اینجا خودت قاضى هستى و قضاوت مىکنى! در اینجا خودت مجبورى واقعیت را بپذیرى! در اینجا خودت مجبورى این حقیقت را دریافت کنى! آن چیست؟ عبارت از خودِ عملى است که بنده انجام دادهام. همان عمل را مىآورند و من همان عمل و حقیقت وجودى را در خودم احساس مىکنم! این تلقى مىشود.
نکیر و منکر همان عتید و رقیب
﴿إِذۡ يَتَلَقَّى ٱلۡمُتَلَقِّيَانِ﴾؛ این دو ملکی که اینجا هستند نه مرکبشان خالى مىشود و نه قلمشان مىشکند! آن دوتا ملک تمام آنچه را که انجام مىدهیم، در آنجا ثبت مىکند. ﴿عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ قَعِيدٞ﴾ وقتى در آنجا ثبت کردند، همین دوتا ملک در شب اول قبر بهصورت نکیر و منکر مىآیند. همین دوتا! تابهحال این را نشنیده بودید؟! همین دوتا! میگویند: تا حالا با تو بودهایم! حال شما خوب است؟! کسالت ندارید؟! شما کجا بودید؟! عجب! تو ما را ندیدى؟! ما تمام اعمال شما را داشتیم و در آنجا ضبط کردیم و حفظ کردیم! نمازى که خواندى، روزهاى که گرفتى، دزدىاى که کردى، فلان کاری که کردى، همۀ [کارهای خوب و بد] سر جاى خود هستند. همۀ آنها در سر جاى خود هستند!
- . سوره انعام (6) آیه 149. امام شناسی، ج 16، ص 314:
«بگو اختصاص به خدا دارد حجت و دلیلى که مىرسد و در جاى خود مىنشیند.» - . سوره اسراء (17) آیه 14. معادشناسی، ج 6، ص 265:
«امروز کافی است که خودت حسابگر خود باشى!»
- . سوره انعام (6) آیه 149. امام شناسی، ج 16، ص 314:
