جلسه ۷۴۲

 در مسئله ولایت أئمه علیهم السلام دو جنبه با هم جلو می‌آید. یك جنبه اصل همان ولایت است كه آن مسئله ولایت بین رسول خدا و بین امام جواد علیه السلام تفاوتی نمی‌كند. آن كلّنا نور واحد می‌شود این. كلّنا نور واحد یعنی حیثیت ولائی، واسطی و رابطی بین آن مقام قضاء، كه مقام اراده است و مقام قدر كه مقام تنزل و در خارج است، آن می‌شود یك امر. یك امر واحد، كه آن امر واحد، به نسبت واحد، همه ائمه را در بر دارد و همه ائمه را شامل است آن می‌شود آن حقیقت واحده لذا از هركس شما استدعا كنید، مثل این‌كه از دیگری كرده‌اید، این یك مسئله¹.

 حالا همراه این مسئله، مسئله دوم است، به نفس هركدام از این‌ها بر می‌گردد، نفس رسول خدا و سعه وجودی او با سعه وجودی امیرالمؤمنین فرق می‌كند. سعه وجودی او، با امام سجاد، دوباره فرق می‌كند. از نقطه نظر سعه وجودی و از نقطه نظر نفس، هركدام این‌ها، دارای خصوصیت خودشان و اختلافات مربوط به خودشان دارند. یكی از ائمه را شما می‌بینید خشمگین می‌شد، یكی از ائمه اینطور نبود. یكی ابتسام داشت، شما در آن رفتار، خصوصیات و تعلقات این‌ها تفاوت احساس می‌كنید؛ و باید هم باشد این برای چیست؟ به خاطر آن خصوصیات نفسانی است كه برای جنبه بشری است.

 همانطوری كه شكل ائمه تفاوت می‌كند². شكل امام جواد با امام حسن خب دوتاست. شكل امام باقر با امام هادی یا امام عسكری تفاوت می‌كند. چشم‌های امام صادق ظاهراً رنگی بوده³. امام سجاد را كه می‌دانم، چون پسر شهربانو بودند، شهربانو همان دختر یزدگرد⁴. در میان ائمه یكی راجع به امام صادق داریم و یكی راجع به امام سجاد داریم كه این‌ها از نقطه نظر شكل تفاوت داشتند. امام جواد هم یك شكل دیگر بودند⁵. امام زمان هم پسر دختر پادشاه روم بودند، كه نوه پادشاه می‌شوند، عجب روم! عجب جایی! به به به به! لذا اگر بگوییم امام زمان نسبش به اروپایی‌ها هم می‌رسد این غلط نیست دیگر! چون مادرش بالاخره مال ایتالیا و روم بودند دیگر! بله خلاصه! بقیه‌اش بماند برای بعد!