جلسه ۷۴۲

 ولی از نقطه نظر خود واقع و نفس واقع، ما هیچ نقطه ابهامی و یا نقطه به اصطلاح غیر مشخصی را نمی‌توانیم داشته باشیم. سلسله علیت مشخص است، نحوه‌اش مشخص است، كیفیت تأثیر گذاریش بر مرتبه معلوم مشخص است در این قضیه. چون بحث، بحثِ واقع است. در بحث واقع دیگر بشود یا نشود معنا ندارد! در بحث واقع احتمال خلاف معنا ندارد. بالاخره یا در واقع به این كیفیت سلسله علیت تحقق پیدا می‌كند یا به آن كیفیت دیگر. خب وقتی كه این به این كیفیت یا به آن كیفیت تحقق پیدا بكند، ما دیگر نمی‌توانیم جهل خودمان را نسبت به آن ظهور فعلی به گردن واقع و به گردن آنجا بیندازیم! آن سلسله علیت دارد كار خودش را انجام می‌دهد. البتّه به واسطه آن اموری كه آن امور، در طی این سلسله علیت می‌تواند تأثیر گذار باشد. شما فرض بكنید كه در یك قضیه‌ای كه می‌خواهد اتفاق بیفتد، خب هزار گونه مسائل داریم، پدیده‌ها و حوادثی داریم كه هركدام از آن‌ها در این مسئله هست.

 در اخبار هم اتفاقاً داریم، مثلًا یك وقت حضرت عیسی به یك جوان فرمود كه مثلا فردا مرگ تو خواهد آمد. بعد آن جوان می‌آید بیرون و همه می‌بینند نه بابا زنده است و سُر و مُر دارد راه می‌رود و به حضرت عیسی این مطلب را یادآوری می‌كنند: شما دیروز راجع به این جوان اینطور فرمودید و حالا به این كیفیت است؟

 حضرت فرمودند كه بله: این وقت مرگش بوده ولی احتمالا كاری در اینجا انجام شده كه جلوی این را گرفته.

 به آن جوان گفتند تو چه كردی؟

 گفت: صبح كه از منزل بیرون آمدم به فقیر صدقه دادم!

 بعد معلوم شد كه مثلا یك ماری دیشب آمده و به اصطلاح در اتاقش رفته و از بیرون آمده بوده و حضرت فرموده بودند كه این مسئله صدقه باعث شده كه جلوی این قضیه گرفته بشود.¹