جلسه ۷۳۸

 البته علم حضوری هم داریم كه عبارت است از همان احساس و نفس الوجود این حقائق نفسیه كه انسان نسبت به آن، احساس علمی ندارد، بلكه احساس وجودی دارد. الآن كه شما صبحانه‌تان را خوردید و بعد این‌جا تشریف آوردید، احساسی كه نسبت به سیری دارید، این احساس یك احساس علمی و اعتباری و احضاری نیست. بلكه یك احساس خارجی است. یك احساس وجودی است كه این را در خودتان احساس می‌كنید. وقتی هم كه گرسنه شدید طبعاً خلافش برای ما پیدا می‌شود. و همین‌طور در سایر صفات و ملكاتی كه داریم و در خود مشاهده می‌كنیم.

 و به همین جهت است كه بزرگان، فرموده‌اند كه انسان در هفته، یك بار باید خود را در بوته‌ی مراقبه و آزمایش نسبت به حالات سابقه دربیاورد. و ببیند آن احساسی كه نسبت به حقائق می‌كند، با آن‌چه را كه در هفته‌ی گذشته داشت، چقدر تفاوت كرده است؟

 برای او چه مطلب جدیدی حاصل شده است؟ چه تجربه‌ای در این یك هفته برای او پیدا شده است؟ این فقط یك صورت علمی ذهنی نیست. یك احساس است؟ این كه شما، چرا بگویم شما؟ خودم، این كه خودم بلند می‌شوم و نسبت به نماز كسالت دارم، این فقط یك صورت ذهنی نیست، یك امر وجودی خارجی است. یك امری است كه با من هست.

 یا این‌كه فرض كنید نسبت به حضور در مشاهد مشرفه حالت انبساط دارم، این چه حالتی است؟ آیا فقط صرفاً یك اعتبار ذهنی و یك تأمل وهمی است؟ یا این‌كه یك حقیقت خارجی و حقیقت عینی است كه من در خود مشاهده می‌كنم؟ رفتنم در آن‌جا، برداشتم از آن جا و حالتی كه برایم پیدا می‌شود، این‌ها هیچكدام صورت ذهنی نیست. عبارت است از حضور یك امر، كه آن حضور، احساس می‌شود! تصوری كه نسبت به افراد دارم. تصوری كه نسبت به اشیائی كه در دور و برم هست، دارم، هیچ‌كدام از این‌ها عبارت از علم حصولی نیست. آن حالی كه دارم، آن برداشتی كه دارم، آن‌چه كه مرا می‌كشاند، آن چه كه مرا باز می‌دارد، خیلی باید دقت كنید!! این‌ها چیزهای خیلی مهمی است. كه حتی وجود این‌ها در طرز تفكر اثر می‌گذارد.