جلسه ۷۳۶

 یك عبارت خیلی عجیبی الآن یادم آمد. یك روز مرحوم آقا در مسجد قائم، در مورد اعمال افراد، و این آیه فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَه سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَه غَفُوراً رَحِيماً¹ صحبت می‌كردند؛ كه چطور ممكن است این سیئه تبدیل به حسنه شود؟ این از یك جهت. از جهت دیگر هم، آیه حبط را داریم: فَأُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ². اینها اعمالشان حبط است. یعنی همه به طور كلی از بین می‌رود.

 اعمال بد كه حبط نمی‌شود، اعمال خوب است كه حبط می‌شود. اعمال بد و كارهای زشت، فی حدّ نفسه خروج موضوعی دارد. حبط یعنی صورت خارجی مستحسنه دارد و از نظر بروز ظاهری، كار به اصطلاح خیر است ولی در واقع خیر نیست. این دو جهت، چطور می‌تواند با هم جمع شود كه شخصی در این عالم یك كار خلاف انجام داده، بعد آیه می‌فرماید اولئک یبدّل اللَه سیئاتهم حسنات. این كارِ خلاف تبدیل به حسنه می‌شود. اصلا خیلی عجیب است ها! این با عدل خدا چطور جور در می‌آید، كه یك شخص كار خلاف انجام داده، اما كار خلافش كه سیئه است، این سیئه تبدیل به حسنه می‌شود؟!

 یك دفعه من جایی بودم، شخصی داشت راجع به این قضیه صحبت می‌كرد. و استشهاد می‌كرد به كلام یكی از آقایان كه فعلًا در قید حیات است³. این شخص در تفسیر قرآن اینطور توجیه می‌كرد كه خب این تبدیل سیئه به حسنه در همین عالم هم هست. در همه عالم. شما فرض كنید كه در همین زراعت و كشت و كشاورزی، این موادی كه می‌دهند برای تقویت گیاهان، اینها شاید چیزهای خیلی مشمئز كننده هم باشد، اما همین‌ها به واسطه تغییر و تبدلهایی كه پیدا می‌كنند در خاك و نور و هوا و آب و ...، این ها متبدل و متحول به یك تحول مستحسن می‌شوند. تبدیل به شاخه و میوه می‌شوند و میوه‌اش را هم مردم مصرف می‌كنند. و هیچ‌كس در موقعی كه دارد این میوه را مصرف می كند، تصور نمی‌كند كه این میوه مقداری از آن كود گوسفند و مقداری هم كود گاو است!