جلسه ۷۳۰

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

 وقال: شیخنا و سیدنا و من الیه و سندنا فی العلوم ادام اللَه علوّه و مجده فی بعض کتبه العقلیه انّ القضاء علی ضربین مختلفین علمی و عینی.

 صحبت در كیفیت تصویر مُثُل است كه جنبه كلی و سعی نسبت به مُثُل چگونه قابل تصور است؟ با توجه به آن مطلبی كه من خدمت رفقا قبلا عرض كرده و خیلی هم روی آن مانور دادم و به اشكال مختلف مسئله را بیان كردم، كه اول به آن جنبه مُحاكای اعیان خارجی با صور مثالی اشاره كردیم و تفاوت بین عین خارجی و بین صورت مثالی را صرفا در اطلاع و عدم اطلاع عرض كردیم. و بین وجود خارجی حالی و وجود خارجی ماضی و وجود خارجی مستقبل تفاوت نگذاشتیم و عرض كردیم كه تفاوت بین آن حقیقت مثالیه و بین آن صورت خارجیه فقط در نفس انسان است كه انسان یا اشراف پیدا می‌كند بر آن حقیقت مثالیه یا اشراف پیدا نمی‌كند. و این دلالت بر اختلاف بین آن دو و عدم یكی از آن دو و وجود دیگری نمی‌تواند باشد. در وهله اول در خصوص این مسئله صحبت شد.

 مطلب دیگری كه از این دقیقتر بود را بعد از این بیان كردیم، ـ اگر رفقا متوجه این مسئله باشند گاهی اوقات بنده برای رسیدن به یك مسئله چند مرحله را طی می‌كنم، اگر طرح یك مسئله علمی بخواهد بشود شاید این قضیه دور از اذهان باشد و برای تقریب به آن یك مسافتی باید طی بشود و بعد پله پله بالا برویم تا این كه به آن نقطه مورد نظر برسیم ـ آخرین مسئله‌ای كه مطرح شد راجع به عینیت بین حقایق خارجیه و بین صورت مثالیه بود، و آن مرتبه آخری بود كه عرض شد كه نفس عین خارجی عبارت است از همان صورت مثالی كه آن صورت مثالی ظهور خارجی خود او است، نه این كه این حكایت از او بكند، مانند حكایتی كه دخان از وجود نار می‌كند، كه نار یك حقیقت متشخصه‌ای و متعینه‌ای است و حركت دخان حقیقت متشخصه و متعینه دیگر است گرچه این دو با هم پیوسته و ملازم و قرین هستند.