جلسه ۷۲۵

 فرض كنید كه بیست دقیقه قبل شروع شده و به بیست دقیقه بعد یا بیشتر این ختم پیدا می‌كند از دیدگاه ما هر كلامی یك ابتدایی دارد و یك وسط و یك انتهایی دارد، از دیدگاه ما هر سخنی كه برمی‌آید این سخن مسبوق به تفكر و اراده و انبعاث شوق و عزم جدی در خلق وجود لفظی است و متأخر است از وجود نفسی تمام این مراتب در دیدگاه ما است، بنابراین در دیدگاه ما تصور بر این است همان طوری كه عوام تصور می‌كنند، ـ ما یك مقدرای بحث را به مرتبه بین عوام و بین آن مبنای دقیق قرار بدهیم ـ عوام می‌گویند آن چه كه در خارج است فقط همین نفس حقایق لمسیه و حقایق مادیه است و چیزی غیر از این وجود ندارد، روی این جهت است كه آنها ملتزم به یك مبانی هستند و خلاصه از اعتقادات دینی بهره دارند، یك پله پا را بالاتر می‌گذارند می‌گویند می‌خواهی برای خودت ثواب كسب كنی، پول به فقیر بده، انفاق كن، می‌خواهی برای خودت تحصیل ثواب كنی بلند شو نماز بخوان، یعنی عمل خارج موجب ایجاد وجود مثالی است، ثواب كه معنا ندارد مادی باشد، عمل خارجی ما عمل مادی است، انفاق یك عمل مادی است، دست در جیب می‌كنی انفاق می‌كنی این می‌شود یك عمل مادی، ثوابی كه بر این مترتب است دیگر مادی نیست، پس بنابراین فعل خارجی مادی موجب تحقق یك حقیقت مجردّه مثالی شده است، این آن چیزی است كه مردم این را می‌فهمند، خب شاید یك مقداری هم حق داشته باشند نسبت به این مسئله، و خب از آن طرف هم این همه ما در روایات و آیات قرآن داریم: من عمل صالحا من ذكر او أنثی و هو مؤمن فله كذا یا در آیات و روایات دیگر، احكامی‌كه مربوط به عبادات است، احكامی‌كه مربوط به مسائل اخلاقی است، احكامی‌كه مربوط به مسائل اجتماعی است، تمام اینها انبعاث فعل است البته خب با نیت خالص و با صفای باطن كه آن برای خودش جا دارد اما صرف نیت در این جا ملاك نیست یعنی همین كه شخص بنشیند و بگوید من كه نیت می‌كنم!، نیت خیر ملاك نیست، نیت نداریم چون اگر نیت داشته باشیم دیگر در آن صورت نمی‌گیری در آن جا بنشینی!!