ربط حادث به قدیم و کیفیت تحقق اعیان خارجی
تحلیل جایگاه زمان و مکان در سلسله علل تکوینی
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین یکی از پیچیده‌ترین مسائل فلسفی، یعنی کیفیت ربط حادث به قدیم و نحوه تحقق اعیان خارجی می‌پردازند. ایشان با نقد دیدگاه‌های رایج که برای حل این معضل به مفاهیم اجمال و تفصیل متوسل می‌شوند، بر این نکته تأکید دارند که زمان و مکان، اموری انتزاعی و از مقارناتِ تحقق اشیاء هستند، نه اجزای ذاتیِ سلسله علل. استاد با تفکیک میان «سلسله علل معتاد» و «علل تکوینی»، نشان می‌دهند که چگونه اولیای الهی با عبور از قیود مادی، به حقایق هستی آگاهی می‌یابند. در نهایت، این بحث به این نتیجه می‌رسد که علم الهی به حوادث، نه از طریق حدس و گمان، بلکه مبتنی بر اراده تکوینی است و انسان با کاهش تعلق به ماده، می‌تواند به این ابزارِ ادراکِ حقایق دست یابد.
ربط حادث به قدیم و کیفیت تحقق اعیان خارجی
توضیحات:
آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین یکی از پیچیده‌ترین مسائل فلسفی، یعنی کیفیت ربط حادث به قدیم و نحوه تحقق اعیان خارجی می‌پردازند. ایشان با نقد دیدگاه‌های رایج که برای حل این معضل به مفاهیم اجمال و تفصیل متوسل می‌شوند، بر این نکته تأکید دارند که زمان و مکان، اموری انتزاعی و از مقارناتِ تحقق اشیاء هستند، نه اجزای ذاتیِ سلسله علل. استاد با تفکیک میان «سلسله علل معتاد» و «علل تکوینی»، نشان می‌دهند که چگونه اولیای الهی با عبور از قیود مادی، به حقایق هستی آگاهی می‌یابند. در نهایت، این بحث به این نتیجه می‌رسد که علم الهی به حوادث، نه از طریق حدس و گمان، بلکه مبتنی بر اراده تکوینی است و انسان با کاهش تعلق به ماده، می‌تواند به این ابزارِ ادراکِ حقایق دست یابد.
ربط حادث به قدیم و کیفیت تحقق اعیان خارجی
22ویژگی آدم زرنگ
«ضَلَّ مَن لَیس لَه حَکیمٌ یُرشِدُه»؛1 آدم زرنگ آن کسى است که همیشه از آگاهى دیگران براى رفع جهل خودش استفاده کند نه‌اینکه درِ آگاهى را بر روى خودش ببندد. این آدم، آدم رند نیست. کیّس آن کسى است که از آگاهى و اطلاعى که براى مطلعین حاصل شده است استفاده کند و استقلال فرصت کند و براى رفع جهل خودش استفاده کند. ما نه، مدام مى‌آییم و در را مى‌بندیم، بیخود کردى این حرف را زدى و بیخود می‌کنی این را بگویی! او بیخود کرده، او دروغ گفته است! مدام در را مى‌بندیم. در را ببندیم چه فایده [دارد]؟ جهل ما همین‌طور جهل مى‌ماند. خب بیا شما در را باز کن و ببین چه خبرها هست! خودت فایده و نفعش را مى‌برى و راه خودت روشن مى‌شود. تو در را ببندى یا نبندى مسائل که اتفاق خواهد افتاد اما تو در این وسط ضرر کرده‌اى. ده سال بعد یک‌دفعه بر سرت مى‌زنى! اِ ببین آقا ده سال همین‌طوری مخالفت مى‌کردیم! خدا دیگر دست انسان را بگیرد.
أللهم صل علی محمد و آل محمد
- . الفصول المهمة، ص ٨٥٩. جهت اطلاع بیشتر رجوع شود به حیات جاوید، ص 132.