جلسه ۷۰۸

 تلمیذ: تحقق خارجی مگر متصرم الوجود نیست؟

 استاد: ما به تصرمش كار نداریم فعلًا به اصل قضیه كار دارم حالا تصرم یك اشكال دیگر است عرض كردم خدمتتان كه مسائل را یكی یكی می‌آییم جلو ما اصلا كاری به تصرم نداریم بطور مثال در مبدآت، در صور ملائكه در آن جا چه می‌فرمایید آن جا كه تصرم وجود ندارد در نفوس كلیه، در عقول، در عالم مجردات، عالم ملائكه، عالم نفوس كه وجودشان وجود متصرم نیست در آنها این مسائل وجود ندارد اعیان خارجی كون و فساد و اینها بعد آنها بحثش را در آن جا می‌آوریم صحبتش را می‌كنیم پس ما برای رفع جهل در ذات ربوبی چاره ای نداریم الا این كه بگوییم بین اطلاع بر صورت اشیاء حالا چه مبتدآت باشد چه غیر مبتدآت باشد و بین صورت اشیاء و این افراد خارجی با اطلاعی كه ما داریم تفاوت است تفاوتی كه ما داریم این است كه به واسطه اطلاعی كه بر صورت اشیاء پیدا می‌كنیم این اطلاع موجب تحقق خود اشیاء نیست ممكن است ذهن یك نقاش آمده یك منظره را كشیده در حالی كه وجود خارجی ندارد ولی در ذات ربوبی اطلاع بر صورت اشیاء باید مساوی با اطلاع بر عینیت خود اشیاء باشد تا این كه آن حلقه مفقوده بین اطلاع ذات ربوبی بر صور اشیاء و بین اطلاع ذات ربوبی بر تحقق عینی اشیاء آن حلقه مفقوده در برداشته شود البته در این جا راههای دیگر هست سلسله علیت هست كه حالا ما اصلا به آنها نمی‌پرداریم فعلا خیلی ساده قضیه را مطرح می‌كنیم دیگر از این ساده تر و از این آسانتر و از این راحت تر و به قول مرحوم آقا ما خدا را كشیدیم پایین و گذاشتیم در مشت مردم بابا این خدا است این قدر خدا را نیاندازید در عالم آن طرف و غیب و فلان و صندوقچه قایمش نكنید ما درآوردیم گفتیم آه این خدا و این هم فرض بكنید كه ببینید كه با این خدا می‌خواهید چه كنید این اطلاع ذات ربوبی بر صورت اشیاء تمام اینها ناشی از مقام جهل است طرف یك صفحه فلسفه نخوانده دارد به این مسائل ایراد می‌گیرد خب عزیز من این مسائل در حیض و نفاس نیست این مسائل كه در نماز و روزه و نمی‌دانم صلاه مسافر نیست آن وقت می‌گوید كه آقا در مسئله وحدت وجود چطور ذات اقدس حق كه مجرد است با این اعیان خارجی یكی است خب باید هم ایراد و اشكال كنی چون تو نخواندی جاهلی نسبت به این مسائل شوخی هم ندارد بررسی قضیه و غایت مسئله كار و زحمت می‌خواهد همان طوری كه رسیدن به مسائل فقهی و سایر مسائل زحمت و مطالعه می‌خواهد آن به جای خودش محفوظ چرا ما باید بیاییم این طرف و آن طرف دخالت كنیم و بیخود و بی جهت این و آن را متهم بكنیم این صحیح نیست.