جلسه ۷۰۵

 امام صادق در آن جا با این عملشان تقیه كردند، تقیه یعنی انجام دادن یك فعلی برای حفظ و صیانت از مصالح اخروی با پوشش غیرواقعی و غیرحقیقی حضرت می‌فرمایند و كل شیء احصیناه فی امام مبین من از ملك و ملكوت تا روز قیامت خبر می‌دهم آن وقت نمی‌دانم كنیزم رفت پشت دیوار قایم شده این خنده دار نیست كه آقایان می‌گویند: امام علم غیب ندارد. بحث در مثل افلاطونیه بود و اینكه مسئله‌ای است كه برمی‌گردد به سلسله علّی از علم عنایی یعنی اصل و حقیقت این پدیده و تفكر مثل افلاطونی كه از او تعبیر به مثل الهی هم در بعضی از تعابیر شده این به علم عنایی برمی‌گردد كه علم عنایی در ذات الهی قبل از تكون عالم خلق این به چه چیزی تعلق گرفته و این وجود علمی‌اشیاء در ذات الهی به چه نحو بوده است این به این برمی‌گردد آن شكی نیست كه بالاخره عالم كون و فساد این محتاج به بستر زمان است و زمان یكی از علل موثره در این تكون است همان طوری كه مكان نیز به همین كیفیت است و طبعا زمان حقیقت متدرج الحصول است و باید این حقیقت، حقیقتی باشد كه در آن انمحاء آن و تولد و تكون آن بعد باید باشد و از این انمحاء و تكون جدید تعبیر به فساد آورده می‌شود كه تعبیر به فساد البته تعبیر صحیحی نیست و راجع به این مسئله ان‌شاءالله عرایضی هست گرچه مطالبی را كه در باب حركت جوهری عرض كردیم و اختلاف این مبنا با آن چه كه مورد نظر هست در این درك صحیح این فصل بسیار موثر خواهد بود یعنی كیفیت ارتباط ربط بین حادث و قدیم در قضایا و در پدیده‌ها و همین طور در درك صحیح از حركت جوهریه و همین طور در اشكالی كه بر حركت جوهریه است بر مبنایی كه عرض شد این مسائل ما را بسیار كمك خواهد كرد تا این كه ببینیم آیا آن چه را كه این بزرگان به عنوان مثل الهی در علم عنایی حق مطرح كرده‌اند آیا به همین كیفیت است یا این كه صورت دیگری دارد و شكل دیگری دارد.