جلسه ۷۰۲

 در مطالب فلسفی و مسائل عرفانی هم مطلب همین طور است مسئله به این كیفیت است لذا مرحوم علامه طباطبایی می‌فرمودند هر روز كه من مراقبه‌ام بیشتر باشد شب كیفیت فكرم نسبت به مطالب تغییر می‌كند به خاطر همین است اواخر عمر می‌فرمودند نه این كه حالا فرض كنید در وسط‌ها مگر این كه كسی باشد البته مرحوم علامه رضوان الله علیه این طوری كه من در نظر دارم و مورد تأیید مرحوم آقا هم بود ایشان در اواخر عمرشان به مرتبه عالیه از مراحل تجرد هم رسیده بود و این طور احساس من بود و وقتی به مرحوم آقا گفتم ایشان تأیید كرده بودند در این جا قضیه فرق می‌كند مطالب هم فرق می‌كند ولی تا وقتی كه انسان در راه است قضایا پس و پیش دارد فراز و نشییب دارد اینها همه به خاطر همین است الان ما در یك موضوع هستیم پنج دقیقه قبل موضوع عوض می‌شود لذا این استصحاب .. همین طوری هر كسی بیاید! حساب و كتاب دارد موضوع باید سنجیده بشود در مسائل مختلف در موارد مختلف باید این موضوع‌ها و شخص باید مورد نظر باشد حالا نسبت به یك قضیه ای و تقلید و اینها این همه چیز بكنید و بعد در مسائل تربیتی آن جا دیگر چه باید كرد!! دیگر به هر كسی نمی‌شود خلاصه اعتماد كرد و اینها و دیگر خطراتی كه در آن جا هست دیگر خطرات خطرات بسیار بسیار بالا و موبقه‌ای است!! مسائل آن جاست. مرحوم آخوند در این بحث ظاهراً از آن حالات خلاصه آن جوری پیدا كرده بوده و آن حقایقی كه برایش روشن شده به عنوان این نكته مشرقیه یعنی آن تجلی این مسائل از همان بالا بوده كه یك همچنین مسائلی را ایشان مطرح كرده و طرح این قضیه با این مطلب آغاز می‌شود كه تمام حقایق عالم وجود همه این‌ها جنبه نوریه دارند جنبه نوریه یعنی جنبه كشف، چون حقیقت وجود خودش عبارت است از وضوح مطلق وضوح بدون ابهام و هر چیزی كه در آن ابهام باشد آمیخته با نفس و فقر است و آن چه كه آمیخته با نفس و فقر باشد آن دارای ماهیت است و وجود ماهیت ندارد.