جلسه ۶۹۴

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

 صحبت در كیفیت ظهور صور متعدده بود بر موضوع واحد كه از او تعبیر به عروض صورت بر ماده شد.

 در جلسه گذشته عرض شد خدمت رفقا كه بنابر تشخص و تعین وجود دیگر ماده‌ای در اینجا باقی نمی‌ماند تا این كه از او تعبیر به ابهام بشود و به واسطه تشخص صورت آن ماده از حالت ابهام خارج بشود و یك تعین مشخصه‌ای و متشخصی در این جا پیدا بكند و بر این اساس عرض شد كه ما در عالم وجود شی‌ایی كه به نام هیولای مبهمه كه جنبه استعدادیت فعلیت دارد ما نداریم آن چه كه هست بله این قضیه در مورد آن مفاهیم محتمل ذهنیه این مفاهیم صادق است كه خود آن مفهوم می‌تواند در ذهن مجرد و عاری از آن صور متعینه و مصادیق خاص در نفس این تحقق پیدا بكند. همان طوری كه در مفاهیم جنسیه این معنا كاملا واضح است شما وقتی كه تصور انسان را می‌كنید طبعاً در این تصور خود ذوات شخصیه انسان دخالت ندارند و همینطور وقتی تصور غنم را می‌كنید مصادیق خارجی غنم در اینجا راه ندارد و همان معنایی كه از انسان بدون تشخص و عوارض خارجیه اعم از كیفها و كمها و جده ها و انتسابات و اضافه و امثال ذلك كه همه اینها جنبه مشخصیت ندارند بلكه جنبه حكائی دارند از تشخص و تعین آن مصادیق و در آن جا شما نمی‌توانید آن انسان را مقید كنید به آن شخصیت خارجیه و به آن عوارض خارجیه بلكه در آن جا خود همان انسان به مفهوم مبهم خود دارای نوع من التشخص است كه این كیفیت تشخص فقط در ذهن می‌تواند ظهور پیدا بكند نه در عالم خارج از ذهن یعنی آن چه كه در عالم خارج از ذهن است به این كیفیت نیست حتی قائلین به مثل افلاطونیه و حتی قائلین به عین ثابت بدون خصوصیات كیفی و كمی بخصوص این مسئله در قضیه مثل افلاطونیه خیلی به چشم می‌خورد كه در آن جا بالاخره این حقیقت مثال انسانی در چه شكلی ظهور پیدا كرده و این هم بخاطر این است كه ما تابع حواس ظاهر و تابع مدركات ظاهر هستیم كه آن مفهوم ذهنی خود را از روی عوارض در می‌یابیم وقتی كه می‌خواهیم به حقیقتی برسیم آن حقیقت را با آن عوارض ظاهری خود می‌سنجیم و طبعا در مقام مصداقیت خارجی نمی‌توانند بین آن عوارض را جمع كنند چه طور ممكن است كه یك شخص فرض كنید كه هم قدش ١٨٠ سانت باشد و هم ١٦٥ سانت باشد این امكان ندارد این جا است كه شناخت این مسئله برای انسان مشكل می‌آید و انسان به آن حقایق خارجیه نمی‌تواند اطلاع و دسترسی پیدا بكند به واسطه همان برداشتی كه از مفاهیم و حقایق اشیاء به واسطه عوارض مختلفه دارد