جلسه ۶۹۴

 به طور كلی همین طور هر چه ارتباط ما بیشتر باشد با این دانه یك روز بخورید دو روز بخورید یك هفته یك ماه هی بیشتر به این خصوصیات پی می‌بریم تا این كه از مجموع آن چه كه برایتان حاصل شده از حقایق مختلفه خارجیه از مجموعش یك صورت نباتیه برای شما حاصل می‌شود آن صورت نباتیه اسمش را می‌گذاریم ماهیت می‌گویید كه پس برای این دانه باید این تسمیه را قرار داد و بین این دانه و بین سایر اجناس و محصولات زراعی در این جا تفاوت است این كه می‌آیید ماهیت را انتزاع می‌كنید این ماهیت انتزاع ذهن است و روی هوا نیست درست است ذهن از روی خودش نمی‌آید این كار را انجام بدهد بالاخره هر ذهنی كه این كار انجام بدهد بر اثر یك سری ارتباطاتی كه دارد با خارج این را انجام می‌دهد آن ارتباطات در تشكل ماهیت نقش اساسی دارد و این مسئله خیلی مسئله عجیبی است! مثلا در مسئله شناخت اشیاء كه در مسائل مهم فقهی و یا خیلی از قضایا اجرایی و اینها این مسئله به درد می‌خورد چقدر این مسئله در قضا و حكومت كابرد دارد كه چطور انسان بتواند این موضوع خارجی را به ماهو هو دریابد تا این كه بتواند نسبت به او حكم كند آن واقعیت خارجی را آن طوری كه هست او را دریابد تا بتواند نسبت به او قضاوت كند! شما می‌بینید با یك ذره سر سوزن یك موضوع از یك حقیقت و ماهیت تبدل به ماهیت دیگری شده از یك جنبه، تبدل به جنبه دیگری شده این جا است كه مسئله خیلی مهم و خیلی دقیق می‌شود و دیگر مطالب به جایی بسیار دقیق و ظریفی می‌رسد كه چطور در كیفیت شكل گیری موضوعات احكام و شرع در نزد انسان می‌تواند دخالت داشته باشد چطور انسان با یك نگرش به یك نتیجه می‌رسد در حالتی كه با نگرش دیگر به نتیجه صد و هشتاد درجه مخالف او می‌رسد! اینها برای چیست؟! اینها برای این است كه این قضیه را حالا ما نسبت به حقایق خارجی اشیاء نگاه می‌كنیم این مسائل در جنبه های اعتباری كه ارتباط با تشریع دارد ارتباطی با مقام تقنین قوانین دارد ارتباط با احكام و مقام انشاء ملاكات دارد در آن جا یك عالم عجیب و غریبی است كه در آن جا ما نمی‌توانیم خلاصه هر كاری را انجام بدهیم! سر خود هر چیزی را كه به نظرمان می‌رسد آن را پیاده كنیم و ما می‌بینیم بسیاری از مطالبی كه فقها در كیفیت فتوایشان خلاصه این نوسانها و اختلافات مشاهده می‌شود ناشی از همین قضیه است.