جلسه ۶۹۱

 در این جا نفس از نظر واقع و از نظر خودش داخل در تحت حقیقت جوهر است فی حد نفسه، یعنی وجودی است كه آن وجود از نقطه نظر دسته بندی منطقی و فلسفی داخل در تحت مقوله جوهر قرار می‌گیرد نه داخل در تحت مقوله عرض كه بخواهد برسد به جزئیاتی كه دارد. ولی وقتی كه این را در جایی دیگر بخاطر تعلقش به بدن می‌خواهید ملاحظه كنید و این كه به بدن جسمیت بخشیده و این نفس اگر از این سلب بشود این جسمیت را از دست می‌دهد، از ان نقطه نظر شما به این نمی‌توانید بگویید جوهر، صحبت در كیفیت اخذ جنس از ماده و فصل از صورت است نه این كه از خود ذات این. حالا صورت ذاتش چی هست ذاتش هر چه می‌خواهد با شد حالا صورت ذاتش عرض بود خوب عرض باشد چون صورت الان در ذاتش عرض است، صورت مقولات عرضیه كه در آن جا خود عرض به یك اعتبار عارض بر جنس می‌شود البته آن تركیب كه اتحادی و اعتباری است و آن خودش محقق یك عرض از اعراض است گرچه در بسائط چطور ما در آن جا صحبت می‌كردیم در این جا هم همین طور است صرف صورت بودن موجب داخل در تحت مقوله جوهر بودن نیست پس بنابراین، اشكال دیگر در این صورت مرتفع خواهد شد زیرا صورت یك حقیقت مقوّمه‌ای است كه این حقیقت مقوّمه می‌آید و آن جنس را به مرتبه بروز و ظهور می‌رساند تا این صورت در خانه را نزند این ماده نمی‌تواند خود را بنمایاند نمی‌تواند خود را ابراز كند باید صورت بیاید تا این مسئله محقق بشود. این مطلب را مرحوم آخوند ذكر كردند البته صحبت ایشان ادامه دارد و ما در ادامه همین صحبت ایشان مطالب را عرض می‌كنیم.

 آن چه كه به نظر بنده می‌رسید در این جا و قابل تأمل هست البته نسبت به این قضیه من ندیدم اشاره بشود حالا رفقا نگاه كنند شاید ببینند كه جایی هم این قضیه مطرح شده باشد و آن اشكالی است كه در این جا وارد می‌شود كه چطور شما وجودِ نفس را وجودِ جوهری می‌دانید ولی در اعتبارش به اعتبار دیگر و در اعتبارش به تعلق جسم و بدن او را داخل در تحت مقوله جوهر نمی‌دانید؟! صحبت در این است كه اگر ما وجود فی نفسه یك شی‌ای را جوهر بدانیم این وجود فی نفسه از نقطه نظر علت طبعی مقدم است بر همه حیثیاتی كه بعداً می‌تواند مترتب بر این ذات بشود حالا این تعلق به بدن بگیرد یا نیگرید علی كل حال به هر كیفیتی فرض كنید كه این تقدم طبعی و تقدم ذاتی دارد و در تقدم ذاتی و طبعی هم ایشان مقدم است.