جلسه ۶۸۸

 تلمیذ: در شواهد الربوبیه ملاصدرا این مطلب هست

 استاد: بله آن جا یك همچنین مسئله ای دارد

 تلمیذ: ...؟

 استاد: در معاد هم دارد در مبحث معاد هم دارد

 تلمیذ: ... ..؟

 استاد: بنده سابق را عرض كردم حتی افراد مثل شیخ اشراق كه قائل به اصالت الماهیه بودند كه این طور نبوده كه الان اعتراض به آنها بشود بالاخره كلام بزرگان را باید بر معنای صحیح حمل كرد آن هم همین را می‌خواهد بگوید ایشان می‌خواهند بفرمایند كه اصالت الماهیه نه به معنای اصالت الماهیه منحاز از وجود است بلكه همان نفس الوجود است منتهی الان آن نفس الوجود اسم تغیر واقعیش را ما می‌گذاریم ماهیت خوب تغیر چیزی غیر از متغیر كه نیست همان است، یك حقیقت است منتهی آن حقیقت به صور شكل مختلف درمی‌آید حقیقت خودش را كه از دست نمی‌دهد در عین این كه واقعا آن صورت به جای خود باقی است در عین حال هم آن حقیقت به جای خود باقی است تفاوت نمی‌كند وقتی كه من دستم را این زیر می‌كنم این الان دو امر در این جا برای شما متمثل است یكی دست بودن من كه این دست بودن من قابل انكار نیست و یكی آن شكلی كه به خود گرفته كه آن هم قابل انكار نیست لذا من الان دستم را باز می‌كنم ولی الان مشتم را می‌بندم دست من به جای خودش بوده یك گرم هم كم نشده یا ا ضافه نشده ولی در این جا یك امر دیگری اتفاق افتاد آن امر دست بودن به جای خودش هست ولی آن امری كه قبلا بود او از بین رفت الان یك امر دیگری هست و آن همین هیأت وضعیه‌ای كه این دست دارد این را اسمش را می‌گذاریم ماهیت حالا این جا جنبه عرض دارد در ماهیت نه آن به همان ظهور وجودی شیء است

 تلمیذ: درباره حج هم در المیزان روایتی را مرحوم علامه آورده‌اند درباره فی سبیل الله ... ...