جلسه ۶۸۸

 استاد: بله

 تلمیذ: در سی دی یك حقیقت مبهمه‌ای باز ممكن است اهل دل باشد

 استاد: بله درست است

 استاد: هیچ اشكال ندارد در هر مرتبه ای آن رتبه خودش را دارد

 تلمیذ: پس ماده هم دیگر منتفی می‌شود

 استاد: نه ببینید نه این كه ماده منتفی بشود ماده هست ماده سرجایش است

 تلمیذ: اصول كافی و اسفار كه ماده ندارد

 استاد: بالاخره این اسفار در آن ماده نقش بسته حروفات روی هوا نیستند.

 تلمیذ: حروف كه فرمودید باز دوباره آمدید در عوارض

 استاد: حروف عوارض نیست حروف جوهر است

 تلمیذ: وجود عام می‌تواند متحمل صورمختلف باشد چه نیازی به ماده دارد

 استاد: وجود عام

 تلمیذ: بله با وجود و وجود منبسط عام كه تمام صور را تحمل می‌كند و صور مختلف را بروز می‌دهد ما چه نیازی به ماده داریم؟

 استاد: كی این صور مختلفه تحمل می‌كند در وقتی كه عام است؟! در وقتی كه عام است پس چرا چیزی ندارد بدون صورت است بدون كم است چه تغییری در وجود عام پیدا می‌شود كه بر اساس آن تغییر می‌گویید می‌تواند تحمل كند می‌تواند بر او مترتب بشود این صورت برود یك صورت دیگر بیاید آن تغییر اسمش چیست؟! آن می‌شود ماده یعنی وجود عام به حیثیت عام خودش كه صورت ندارد حیثیت عام می‌شود وجود بالصرافه مگر وجود بالصرافه سفید است مگر وجود بالصرافه حد دارد شما كه در وجود بالصرافه حدود را برمی‌دارید قیود را برمی‌دارید این وجود بالصرافه چه موضعی گرفت كه بر اساس آن موضعی كه گرفته حالا می‌تواند آن صورت مختلفه را پیدا كند منافات ندارد در بحث اصالت ماهیات این مطلب را گفتیم كه ماهیات یك امر خارجی است و واقعیت دارد برخلاف آنهایی كه می‌گویند ماهیت امر عدمی‌است نه، ماهیات امر خارجی است ولی وجود ماهیت چیست وجود استقلالی و فی نفسه، نه، وجود ماهیت عبارت است از همان تشكل وجود این وجود بالصرافه در تغییرش وقتی كه به آن تغییر در می‌آید شما اسم آن تغییر را می‌گذارید ماهیت والّا وجود كه از اول بوده چطور شما به وجود ماهیت نگفتید شما در وجود بالصرافه حق می‌توانید قائل به ما هیت باشید ماهیت یك حد است می‌توانید قائل به عدد باشید می‌توانید قائل به قید باشید می‌توانید قائل به وضع و رنگ و كم و كیف اینها باشید نه چرا الان قائل هستید چرا الان می‌گویید؟ زید، گربه، غنم، بحار، جبال چرا آن موقع نمی‌گفتید و چرا الان می‌گویید این فرق بین این و آن در چیست چه قضیه‌ای اتفاق افتاد كه واقعا و تحقیقا و حقیقتا شما در آن جا نمی‌توانید بگویید و واقعا و تحقیقا و حقیقتا در این جا می‌توانید بگویید چه اتفاقی افتاد آن اتفاق به او فكر كنید آن اتفاق را اسمش را ما می‌گذاریم ماهیت آن اتفاق را اسمش را می‌گذاریم ماده وقتی كه گفتیم ماهیت دیگر ماده و همه چیز به دنبال می‌آید