جلسه ۶۸۶

 میرزای قمی مرد عالمی و ملّایی بوده لیكن معرفت و شناخت نداشته. یادتان می‌آید قضیه‌ای را من نقل كردم راجع به بنده خدایی اتفاق افتاد این همان است منتهی آن یك فرد عادی بوده خوب میرزا با این سعه معلوماتش راجع به قوانین آن وقتی كه قوانین ما عام و خاصش را هم خواندیم خدا بیامرزد رحمت كند استادمان مرحوم آقای غروی، تك و تنها برای ما می‌آمد در زمستان آن سال كذایی سالهایی كه واقعاً تا بعد از نوروز و اینها همین طور در قم یخ بود این توی آن سرما می‌آمد در این صحن و ایشان به ما قوانین می‌گفت، خدا بیامرزد واقعاً اخلاصی داشتند و آن موقع این شعر یادم است كه اولِ قوانین نوشته بود؛

 لیت ابن‌سینا درا اذ جاء مفتخراً باسم رئیس بتصنیف لقانونی

 ان الاشارات والقانون قد جمعا مع الشّفاء فی مضامین القوانینی

 هر كی هر لنگه كفشی گم كرده بود در قوانین پیدا می‌كرد واقعاً چیز عجیب و غریبی است و لیكن مشخص است خودش اهل فلسفه نبوده، مَتفلسِف بوده می‌خواسته خودش را بزند خراب‌كاری‌هایی دارد خیلی مفصل در این نقد عرفان رساله اش خب مشخص است از عباراتش این كه مرد این میدان نبودند ایشان و اگر كسی هم نقد می‌كند خب یك نقد علمی‌بكند این چه مسائلی است كه یضحك به الثكلا ... آدم این جوری بیاید علی كل حال در فنّ خودش مرد ملّایی بوده كه جولان خوبی داشته در مسائل.

 مرحوم آقا می‌فرمودند؛ خواندن و مطالعه جامع الشتات میرزای قمی‌برای هر مجتهدی لازم است تفریعِ فروعش برای انسان خیلی مفید است جامع الشتات سابقا چیز بوده الان چاپ دیگر هم شده از این چاپهای جدید خوب این نشان می‌دهد دیگر وضعیت ما را و میزان معرفتی ما را، نشان می‌دهد جایی كه میرزای قمی با آن صیت و شهرتش كه به او اول مجتهد ایران گفته می‌شود در زمان فتحعلی شاه و فتحعلی شاه از او تقلید می‌كرد و در قضیه‌ای كه برای مرحوم سید محمد باقر شفتی اصفهان پیش آمد كه خواهر زاده او (فتحعلی شاه) را اعدام كردند چون یك آدم كشته بود ایشان هم مبسوط الید بود مرحوم شفتی رشتی سیدی كه الان در اصفهان است ایشان در آن جا دفن است. آوردنش خواهر زاده فتحعلی شاه را و دیدند نه این قتل، قتل عمد است و حكمش هم مشخص است هر كسی را كه آوردند جرأت نكرد خواهر زاده این است وقتی بزند، پدرش را بعداً درمی‌آوردند. و خیلی جاها دیگر هست الان همین طور اگر یك كسی كاری بكند با تهدید و فلان و خلاصه چه می‌كنیم و چه می‌كنیم طرف دیگر كاری نمی‌تواند بكند، چیز مشخصی است برای همه مشخص شده بود روشن است قضیه آن موقع هم همین طور بوده مثل این كه یك قضیه قانون در تاریخ است همیشه هر كسی از همان قانون پیروی می‌كند فقط ما آن سالهای حكومت جدّمان را بایستی كه همیشه به یاد بیاوریم آن هم كه رفت بابا چهار سال حكومت كرد و بعداً شمشیر آمد و آن هم كه دوام نیاورد ان‌شاءالله باشیم و ببینیم كه آن وعده‌هایی كه داده شده در فرزندش چگونه صورت عمل به خود می‌گیرد.