جلسه ۶۸۵

 آن علیت برای شیء است كه موجب تبلور و ظهور خارجی شیء است، كاری به ماده و صورت نداریم ماده چیست؟! صورت چیست؟! این حرفها چیست؟! آن علیتی كه در آن جا دارد می‌آید و پشت صحنه است و خود را نشان نمی‌دهد آن حیثیت عِلِّی است كه در این جا یك امر مشخص و متعین درست كرده و آن عبارت است از همان صورت الشیء، هم ماده درست می‌كند هم صورت درست می‌كند نه اینكه یك ماده مشترك درست بكند و یك صورت مخصّص و متشخص، یك علیت بیشتر نیست آن علیت هم ماده است هم صورت است. ماده و صورت است نه به معنای امر مشترك نه به معنای یك حقیقتی كه آن حقیقت الشیء كله صورهٌ، نه، مادهٌ و صورهٌ آن كلّه صورهٌ، یعنی همان نفس الوجودی كه الان منقلب شده مگر نفس الوجود ماده دارد؟ شما ماده دارید در نفس الوجود؟! آن وجود باری تعالی یك ماده ای دارد و یك صورتی دارد ماده اش بین او و بین خلایق مشترك است صورت صورت واجب الوجود است در بقیه ممكن الوجود این جوری است؟!! یا این كه نه، حقیقت وجود اعلی و اشرف از ماده و صورت است.

 پس در این مكتب ذوقی و حكمت ذوقی و فلسفه اشراقی كه این جا به این كیفیت دارد مطرح می‌شود، مسئله به جنبه علیت برمی‌گردد، از مبدأ اعلی از آن حقیقت وجود بالصرافه و بسیط از آن جا مسئله ریشه یابی و بررسی می‌شود نه از این كه در ظاهر یك چیزی می‌بینیم بین اشیاء مشترك است، اسم آن مشترك را می‌گذاریم جسمیت و مادیت و هیولا اسم آن مختصش می‌گذاریم همان صورت نوعیه كه آن فصل بر آن صورت نوعیه اخذ می‌شود و در ضمن آن فصلیت مصادیق متعدده‌ای دیگر در آن جا وجود دارد ما اصلا كاری به این نداریم كه این جسم است و ماده است و مابه الاشتراك، و ما الان سراغ علت می‌رویم آن علتی كه الان این تخت، تخت است. چیست را ما حالا كار نداریم. علتی كه الان چراغ روشن است چیست؟ من به آن كار دارم آیا این نوری كه الان این جا هست با آن نوری كه در آن جا هست با هم اشتراك دراند با هم یكی هستند با هم در یك سطح مقوله هسند این حرفها چیست این نور مال یك نیروگاه است این نور هم مال یك نیروگاه دیگر است این سیم از یك جای دیگر آمده است گرچه الان در این اتاق دو تا نور وجود دارد ولی فرض می‌گیریم كه این از یك ترانس آمده، آن از یك ترانس دیگر آمده از یك مولد دیگر آن از یك مولد دیگر فقط شما نور را می‌بینید كه با همدیگر مشترك است ولی هیچ ربطی به همدیگر ندارد حالا بر حسب اتفاق رنگش مثل همدیگر است خوب باشد به من چه، بر حسب اتفاق گرمایش مثل همدیگر است خوب باشد، برحسب اتفاق، این كه بر حسب اتفاق رنگ و گرمای آن و سایر خصوصیاتش شبیه همدیگر است نمی‌آید یك ماده‌ای درست كند مشترك بین این دو، و یك صورت متمایزه درست كند اصلا در اینجا ماده و صورت ندارد! این یك واقعیت است از آن جا و این هم یك واقعیتی است كه از یك جای دیگر آمده و اصلا ارتباطی به همدیگر ندارند فرض كنید كه این از این طرف كشور است آن از آن طرف كشور است دو چیز درست شده دو امر درست شده دو حقیقت دارد و اصلًا دو چیز مختلف هستند آن انرژی مولّدش مشابه است ولی مبدأ آن كه مبدئش آب و فشار آبی است كه دارد می‌آید از توی لوله و آن پره‌هائی كه اریبی هستند شروع می‌كند آن پره‌ها را با یك چرخش شدید گرداندن وقتی آن می‌گردد توربین شروع می‌كند گردیدن. با آن آهن رباهایی كه در دور توربین نصب شده این مدار الكتریكی حاصل می‌شود آن مدار حركت می‌كند می‌رود توی سیم آن سیم می‌آید در یك ترانسهای تضعیف می‌شود ولتاژ ٦٠٠٠ می‌شود ٢٢٠ و ٢٢٠ می‌آید در خانه شما و شما الان این چراغ را روشن می‌كنید یك خرده بیشتر باشد اصلا می‌تركد درست. این یكی هم از آن طرف فرض كنید كه نیروگاه گازوئیل است نمی‌دانم گاز است هر چی است نفت است از این جور چیزها آن می‌آید بخار تولید می‌كند آن بخار می‌آید این توربین را می‌گرداند نیروی بخار می‌آید و این شروع می‌كند به حركت. اصلا از ریشه‌اش فرق می‌كند اصلش فرق می‌كند نوعش فرق می‌كند كیفیتش فرق می‌كند بله آن ماحصل و نتیجه‌ای كه خارج می‌شود عبارت است از همان فركانسهایی كه به طور متناوب حركت می‌كند و می‌آید به این شكل برای ما الان ظاهر می‌شود. ما اینها را داریم مشاهده می‌كنیم اینی كه الان دارید می‌بینید دو اصل دارد دو ریشه دارد با همدیگر تفاوت می‌كند این قطع بشود شما مشاهده می‌كنید، آن وصل بشود شما مشاهده می‌كنید آن هم همین طور. قطع یك حقیقت است و یك واقعیت كه این طوری الان دارد ظهور پیدا می‌كند.