جلسه ۶۸۴

 تلمیذ: با فنا و بقا مخالفت دارد؟

 استاد: فنا و بقا

 تلمیذ: بله

 استاد: نه مخالفتی ندارد

 تلمیذ: كسی كه به آنجا رسیده است از لوازم ...

 استاد: خب البته آن هم در مراتب مختلف هست، البته در آن مسئله علم كه خوب می‌تواند انسان تصور بكند. بنده در همان قضیه علم توضیح مسئله را دادم ابتدای قضیه كه آن مربوط است به كسی كه فانی باشد و بعد بقا پیدا كرده كه این متصل به همان حقیقت عالم وجود است مرحوم علامه طباطبایی آن موقع شاید این مرتبه را حائز نبوده مرحوم آقا هم قائل نبودند كه ایشان از اول چیز هستند می‌گفتند اواخر عمر حالاتی از فنا مشاهده می‌شد در ایشان، اواخر عمر بله حتی آن عكس مرحوم علامه را با آقا، خود بنده گرفتم در آن مباحثاتشان كه حالا شاید رفقا ببینند بعد از جمله كتابهایی كه دیگر درمی‌آید این بعضی از این عكسها را هم گفته‌ایم قرار بدهند. كه در خود آن مجلس من حضور داشتم و تقریبا حدود ده تا دوازه تا گرفتم همراه با ایشان، جدا جدا و بعضیهایش خوب شده بعضیهایش نشده، در آن زمان در آن منزل مرحوم شیهد قدوسی دامادشان كه آن موقع ایشان ظاهرا موقعیت قضایی هم داشته مرحوم آقای قدوسی موقعیت قضایی داشته و تهران سید خندان خیابان حاج عبدالله آن جا بوده منزل مرحوم علامه و مرحوم آقا هم آنجا می‌رفتند من در بعضی از مجالس بودم و اكثرشان نبود یكی دو تا بودم كه در همان مجلس آخر بود كه این عكسها را بنده گرفتم از ایشان، در آن جا مرحوم علامه اعتراف و تصدیق كردند بر اینكه آن چه را كه پیگیری می‌شده درست بوده مسئله درست بوده و حتی ایشان هم فرمودند كه بله الحمدلله كه خداوند شما را ...

 بنده باید بگویم این عبارت را، كه بدانند افراد كه موقعیت علمی هیچ گاه نباید مانع از آن صداقت و صفا و خلاصه ارتباط و استناد اشیاء به پرودرگار باشد و این درس است. بعضیها از اینكه بنده این را آوردم متأثر شدند و شاید ایراد هم نكردند كه چرا ایشان حالا یك حرفی زده، بنده این را ذكر كردم و این را حمل بر خطای ما هم كردند كه فلانی اشتباه كرد و اینها، ولی بنده اشتباه نكردم نخیر، و یك همچنین قضیه‌ای بوده و اینها را باید ذكر كرد ذكر اینها برای ما راهگشا است فقط همه‌اش به خواندن نیست به هر هر همین طور هی بخوانی و بروی جلو و این مطالب را به كار نبندی! آن مرجعی كه می‌گویند همه اینها كشك است آن نمی‌داند كه تمام این مطالبی كه آخوند ملاصدرا دارد توی اسفار ذكر می‌كند بخاطر این كه تو امروز بالای منبر نگویی كشك است، نه، بدانی كه اینها همه مستند به خدا است و همه را از یك جا بدانی و همه را از ائمه بدانی ما هم می‌گوییم هر چه هست در قرآن و اهل بیت است منتهی همان طوری كه برای فهمیدن كلام اهل بیت به ادبیات و بلاغت و صرف و نحو لازم است همین طور برای فهمیدن كلام اهل بیت هم فلسفه و حكمت لازم است.