فنای جوهریت انسان در صورت‌های اخلاقی

حالا مى‌رود سراغ اعلم از آنهایى که دارند عمل کلیه مى‌کنند. آن یارو مى‌خواهد پولش را بگیرد مى‌گوید که آقا فردا بیمارستان بیا پذیرش کن و زود اپلیکیشن یارو را بردار و پر کن و به پذیرش بده تا سهمش محفوظ باشد. ولکن او در اینجا مى‌گوید که نه آقاجان اجازه بفرمایید بنده بروم کمی تحقیق بکنم. می‌گوید که اِ آقا اینجا آمدى مى‌گویید: صبر کن بابا کلیه است، ناخن نیست که بکشیم دوباره سر جایش دربیاید!

این حالتى که براى این فرد پیدا مى‌شود که به اعلم افراد شهر مراجعه کند و بعد هم مى‌آید سراغ اعلم افرادى که در تهران هستند نه فقط در آنجا بماند، این حالت آیا رجوع به اعلم در سیرۀ عقلائیه نیست؟!

تلمیذ: این هست درست است. صد درجه است.‌ یکى هفتاد درجه دارد، یکى هشتاد درجه، آن نود درجه و یکى صد درجه دارد تمام اینها علم پزشکى است این اعلمیت در اینجا درست است و عقل عقلاء همین را می‌گوید و درست است ولى حضرت ابراهیم علیه‌السّلام مى‌فرماید که ﴿مَا لَمۡ يَأۡتِكَ﴾ یعنی تو از این علم هیچى ندارى.

استاد: هیچ نداری، هیچ نمى‌فهمی، جائَنى مِن العِلم نه کلَّ العلم.‌

تلمیذ: ﴿جَآءَنِي مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَمۡ يَأۡتِكَ﴾ یعنی علم توحیدی که من به ملکوت سماوات و الارضش رسیدم‌.

استاد: ﴿جَآءَنِي مِنَ ٱلۡعِلۡمِ﴾ یعنی بعضٌ مِن العلم، مِن بعضیه است یعنى یک مقدارى از علم که آن مقدار از علم...‌

تلمیذ: ﴿مَا لَمۡ يَأۡتِكَ﴾ یعنى تو هیچ ندارى.‌ این‌طور نیست که بگوید: تو پنجاه درصد دارى من شصت درصد بلکه مى‌گوید: ﴿مَا لَمۡ يَأۡتِكَ﴾ ‌یعنی تو هیچ نداری.

استاد: یعنى جائنى بعضُ مِن العِلم که تو ندارى، تو هیچ از مِنَ العلم [که من دارم] ندارى. پس من دیگر از تو اعلم هستم، اشکالى ندارد.

تلمیذ: او که هیچى ندارد اعلم از او مى‌شود؟! حضرت ابراهیم علیه‌السّلام عالم مى‌شود و او [آزر] جاهل مى‌شود. در یک رشته نمى‌شود تا بگوییم که آن ده درصد دارد آن بیست درصد دارد حضرت ابراهیم عالم مى‌شود و آزر جاهل‌ مى‌شود.