جلسه ۶۷۹

اعوذ باللَه من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

 و لنا فی هذا المقام زیادی تحقیق من توضیح للكلام فاستمع لما یلی علیك من الاسرار ملتزماً صونه عن الاغیار و هو أنّ الحكما قد اطبقوا علی ان الجنس بالقیاس الی فصله عرض لازم كما ان الفصل بالقیاس الیه خاصی ثم ذكر و ان الجنس فة المركبات الخارجیی متحد مع المادی و الفصل مع الصوری فیلزم من هذین الحكمین عدم كون فصول! لجواهر جواهر بمعنی كونها مندرجی تحت معنة الجواهر اندراج الانواع تحت جنسها.

 در اینجا مرحوم آخوند بعد از اینكه فارغ شدند آن اشكالی كه آقایان بر كیفیت انتزاع جنس از ماده كردند و مرحوم آخوند جواب دادند و واقعا هم جواب متینی بود و فرمودند كه بله گرچه جوهر هم در ماده وجود دارد و هم در صورت ولكن خود جوهریت به معنای یك حقیقت فانیه در آن فصلِ مقوّم خودش در اینجا مطرح است و آن حقیقت الشیء همانی است كه آن فصلَ مقوّم او است، به انسان ارائه می‌دهد.

 واقعا این یك مطلبی است كه بسیار بسیار در اینجا قابل توجه است كه از نقطه نظر مسائل تكوینی و مسائل تربیتی و اخلاقی در صفاء نفس و همین طور در قضیه كدورت نفس این مسئله را ما مشاهده می‌كنیم كه آن جوهریت انسان به واسطه آن فصلیتی كه دارد، فانی در اوست. یعنی اگر انسان آن حقیقت فصلیت خودش را وقتی كه هنوز آلوده به دنیا و تمایلات و تكالب بر دنیا و اینها نشده ما یك چهره پاك و صاف مشاهده می‌كنیم، وقتی كه این بچه‌ها را می‌آورند و انسان اینها را می‌گیرد در بغل و چه بچه یك هفته باشد و چه یك ماهه و ...، وقتی انسان در سیمای این طفل توجه می‌كند واقعاً آن حقیقت انسانیت را، جوهریتی را كه الان در این روح و نفس وجود دارد و لباس انسانی كه همان فصلیت و صورت او است پوشیده، انسان آن جوهریت را واقعا كه فانی در این صورت انسانی است می‌بیند و یك عصمت محض و طهارت محض و نورانیت محض را مشاهده می‌كند كه هیچ گونه در او جنبه تنوع و تنوع به معنای پذیرش نوعیت، جنبه تنوع و پذیرش نوع انسان دارای خصوصیات، ... در اینجا مشاهده نمی‌كند. یعنی واقعا این مسئله در این بچه احساس می‌كند.