جلسه ۶۷۳

 تلمیذ: در اینجا یك قانون دیگر وضع می كنیم.

 استاد: اجازه بدهید یواش یواش این ور و آن ور نروید، اینكه الان تبدیل می‌شود از یك صورت به صورت دیگر چه عواملی تأثیر گذار هستند؟ غیر از عوامل ربوبی در اینجا تأثیر گذارند و شما تأثیرش را در اینجا مشاهده می‌كنید، همان علت ربوبی می‌تواند صورت را برگرداند به یك صورت دیگر این چه بعدی دارد؟ منتهی ما دو جور داریم؛

 یك وقتی فرض كنید كه می‌گویند: آقا برای اینكه شما شفا پیدا بكنید باید این قرص را بخوری، این قرص می‌آید در بدن شما یك فعل و انفعلاتی شیمیایی ایجاد می‌كند، آن مرض شما تبدیل به صحت می‌شود، اثرش هم این است كه خوب رنگ تغییر پیدا می‌كند و حالت عوض می‌شود.

 یك علت هم می‌گویند: آقا به جای قرص خوردن بیا حمد بخوان، اگر ٦٠ تا حمد برای مریض بخوانی نه قرص دادی، نه كپسول دادی، نه آمپول دادی، نه شمیمیایی كردی، نه عكسبرداری، نه سی تی اسكن هیچ كاری هم نكردی نشانده اینجا بسم اللَه الرحمن الرحیم حمد می‌خوانی طرف بلند می‌شود می‌نشیند آیا در اینجا نفی علیت شده؟ فقط علیت قرص و كپسول است و در آنجا است كه فقط علیت و سنخیت ثابت می‌شود؟

 تلمیذ: ... قاعده الواحد لایصدر منه الا الواحد چطور این معلول هم از او صادر می‌شود، هم از این صادر می‌شود؟.

 استاد: ببینید آن واحد همان واحد است، واحد همان است یعنی این حمدی كه می‌خواند یك اثر دارد، آن كپسول هم وقتی كه اثر می‌بخشد آن هم یك تأثیر می‌گذارد.

 تلمیذ:؟!

 استاد: این كه یكی شد كه

 تلمیذ: معلول از دو تا علت می‌تواند صادر بشود

 استاد: این چه ربطی دارد، این چه حرفی است، كجای معلول یكی است؟ این درست عین مرحوم استاد ما مرحوم حائری است كه می آمد اشكال می‌كرد كه تعارض علل مختلف بر معلول، كی می‌گوید غلط است، نه خیر اصلا هیچ اشكالی ندارد، دو تا گلوله یكی این می‌زند یكی هم آن می‌زند، این توارد علل است! محال است دیگر كه معلول واحد از علل مختلفه توارد پیدا بكند، صحتی كه آن ایجاد كرده معلولش آن قرص است، نه معلولش این حمد است، این حمدی كه من الان می‌خوانم معلولش صحت، نه معلولش قرص است این چه ربطی به هم دارد.