جلسه ۶۷۳

 تلمیذ: بالاخره علیت نفی شد.

 استاد: علیت نفی نشد، علیت این است كه این صورت (فَإِذا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعي‌) معلولش صورت قبل است، این علیت آیا نفی شده یا نه؟ ولی آن صورت چیست؟ كجای آن ممكن است باشد در هر شرایط.

 تلیمذ:؟!.

 استاد: كی تناسبش را تعیین كرده است؟

 تلمیذ:؟!.

 استاد: سنخیتش همان اراده ولی است كه می‌آید به این تناسخ می‌دهد

 تلمیذ:؟!

 استاد: نه بر نمی‌دارد قشنگ هم می‌گذارد سر جایش، منتهی ما می‌گوییم كه نظام عالم كه نظامش نظام علیت است، آن نظام علیت این است كه هر چیزی در این عالم بدون علت تحقق پیدا نمی‌كند، عالم گتره نیست منظور از علیت این است، اما اینكه آن علیت باید یك حتما یك شیء خاص باشد یك همچنین چیزی نیست.

 تلمیذ: سنخیت بین علت و معلول كه باید باشد

 استاد: سنخیت ...

 تلمیذ: سنخیت بین معلول و علت

 استاد: هست چرا نباشد

 تلمیذ: پس چرا خشب و حیه از زمین تا آسمان فاصله دارد

 استاد: نه سنخیتش همین در ماده بودن، همین در صورت بودن، سنخیتش در وزن داشتن، سنخیتش این است كه هر دو جرم دارد، هر دو امتداد در ابعاد دارد.

 تلمیذ:؟!!!

 استاد: شما خودت جسمیت و تجرد را چطوری سنخیت میدهی؟

 تلمیذ: ندارد

 استاد: ندارد پس این علیت وجود ندارد

 تلمیذ: ما نمی‌خواهیم بگوییم كه نظام علیت وجود ندارد.

 استاد: شما بین ماده و مجرد سنخیت را به من نشان بدهید من آن اراده در عوالم را به شما نشان می دهم

 تلمیذ: حركت جوهریه از همین جا نشأت گرفته

 استاد: جان ...

 تلمیذ: تبدل صور از صورتی به صورت دیگر است

 استاد: بله خوب این هم از این صورت به صورت دیگر است

 تلمیذ: خوب حالا چطور در اینجا

 استاد: شما چطور آن اراده پروردگار را در تبدل یك صورت به صورت دیگر نمی‌بینید، اما در معجزه چطور شد آنجا یك دفعه مشاهده می‌كنید، شما این صورت اقترانیتی كه الان بر این قرطاس حاكم است چطور تبدیل به صورت سوادیت می‌شود؟