جلسه ۶۷۳

 پس امام رضا علیه‌السلام قبل از اینكه این عمل را انجام بدهد، افرادی كه با آن حضرت بودند و چشم بصیرت داشتند از خیلی وقتهای قبل می‌دانستند كه یك همچنین قضیه‌ای انجام خواهد شد و بلكه انجام شده است!

 منتهی از نقطه نظر خارجی بایستی یك ماه بگذرد، روز یكشنبه بیاید، در حضور مأمون و آن شخص كذایی این مسئله انجام بگیرد.

 این قضیه اراده خلقت اشیاء در سلسله علیت، كه در هر كدام از این عوالم وجود دارد، در مورد اسد حدیقی الحیوانات هست، همین مسئله در مورد اسدی كه به واسطه اراده و همت ولی ایجاد می‌شود، آن هم در اینجا وجود دارد پس هر دو علت است.

 منتهی در آنجا به سلسله عرضیه كه می‌رسد طول می‌كشد فرض كنید كه بایستی كه یك مسائلی را طی بكند، یك ریلی باید بگذرد تا اینكه این تبدیل به اسد بشود، ولی وقتی كه همین می‌خواهد از نظر اراده ولی انجام بگیرد، به اینجا كه می‌رسد نه این دیگر نیاز به سلسله عرضیه ندارد، همان صورت برزخی را كه صورت مثالی است به طرفی العینی به آن جنبه مادی می‌دهد.

 این تبدّل صورت برزخی به جنبة مادی، نقطه اتصال حلقة مفقوده بین سنخیت ماده و مجرد است اگر به این مسئله برسید دیگر ربط بین حادث و قدیم وامثال ذلک همه کاملا مثل آب خوردن حل می‌شود که چطور بین حادث و قدیم ارتباط است، چطور بین ماده و مجرد ارتباط است، سنخیت بین ماده و مجرد از کجا آمده‌؟! مجرد كه در ظرف نمی‌گنجد، مجرد در زمان نمی‌گنجد، مجرد در مكان نمی‌گنجد، در حالتی كه می‌بینم معلولش هم در زمان می‌گنجد هم در مكان می‌گنجد، هم مشمول ابعاد ثلاث و امثال ذلك است، این سنختیش از كجاست، آن تبدل مجرد به ماده است كه در آن تبدل، ما گیر كردیم و نمی‌دانیم چون چشممان چشم مادی است! و چون ماده را با مجرد دو جور می‌بینیم لذا می‌آییم برای هر كدام حكم خاصی ایجاد می‌كنیم و آن حكم خاص با آن دیگری نمی‌خواند، آن ماده یك قسم است دست می كشیم وزن دارد چی چی دارد، مجرد كه وزن ندارد، ولی دیگر نمی‌دانیم كه در این صورت سنخیت، سنخیت تامه است بین مجرد و ماده، چون این معلول است برای او و او علت است و علت در اینجا آمده اثر خودش را ایجاد كرده، همان طوری كه برای سایر عوالم هم همین طور است.