جلسه ۶۷۳

 قسم سومی‌كه نه نفس وجود دارد و نه روح و نه ماده و نه تراب و ماء و تبدیل به طین و امثال ذلك اینها وجود ندارد، در اینجا چه می‌كند؟! یعنی هیچ ماده ای در اینجا وجود ندارد، خیلی این مسئله ما را به آن مسئله ربط بین حادث و قدیم و سنخیت بین ماده و مجرد نزدیك می‌كند، كه اراده ولی و آن همتی كه در نفس ولی انعقاد پیدا می‌كند و به واسطه آن همت یك شیء خارجی ایجاد می‌كند آن همت چه علیتی و چه تأثیری و چه تصرفی را در عالم خارج به وجود می‌آورد؟! آن قضیه خیلی مسئله را حل می‌كند، كه آن اراده ولی باعث می‌شود كه آن وجودِ مجرّدِ منبسط، كه اصل و اساس همه اشیاءاست، همان طوری كه در سلسله نزولش در مراتب عِلّی باید عوالمی‌را طی كند تا اینكه در آن تشكّل در عالم مثال تبدیل به یك اسد بشود و از مثال به ماده و در عالم خارج به یك اسد خارجی، چون آن چه كه در عالم مثال است وزن ندارد، در عالم مثال اگر شما یك باسكول و ترازو ببرید، شیر در عالم مثال وزن كنید یك گرم هم وزن ندارد چون در آنجا وزن نیست، صورت محضه است، آن علیت وقتی در خارج می‌آید تبدیل به وزن می‌شود.

 این سلسله را باید طی بكند این را قبول دارید، اما نه سلسله عرضیه را بلكه سلسله طولیه را، در سلسله عرضیه مرحوم علامه طباطبائی رضوان اللَه علیه می‌فرماید كه ولی می‌آید سلسله عرضیه را كوتاه می‌كند و یك شجری كه باید ٥٠ سال طول بكشد تا تبدیل به حیه بشود، این ٥٠ سال را به یك ثانیه تقلیل می‌دهد، اشكال ما در سلسله عرضیه است نه در سلسله طولیه، در سلسله طولیه تمام این عوالم باید انجام بشود، یعنی وقتی كه امام علیه‌السلام آن شیر را خلق می‌كند، خوب بین این شیری كه الان خلق و ایجاد شده و آن شیر و اسدی كه در حدیقی الحیوانات و باغ وحش است چه فرقی می‌كند؟ هیچی، یعنی همان طوری كه آن اسدی كه الان در حدیقی الحیوانات هست، دارد نعره می‌كشد و حركت می‌كند و فرض بكنید كه حریف می‌طلبد همان هم الان همین است، هیچ تفاوتی نمی‌كند فقط تفاوتش در این است، آن اسدی كه در حدیقی الحیوانات است یك سلسله عرضیه‌ای را طی كرده كه بعد از گذشت دهها سال یك ماده‌ای تبدیل به این شده، همین اسدی كه رفته كنار بقیه اسود در آن جا قرار گرفته، این سلسله عرضیه را طی نكرده، اما در سلسله طولیه هم آن، هم این هر دو طی كردند.