جلسه ۶۷۲

 در مسائل اعتباری می‌بینیم عرف هم بر همین مبنا راه می‌رود و مشی می‌كند و نه اینكه فقط اهل منطق و میزان اینها روی این مسئله حركت می‌كنند به طور كلی یك واقعیت واحده‌ای كه از نقطة نظر انتساب این واقعیت در مظاهر مختلفه و در انواع مختلفه به واسطة تملّكی است كه صاحب مال نسبت به آن انواع مختلفه واجد است، شما همه را یك كاسه می‌كنید و حكم یك حقیقت واحده را روی آنها بار می‌كنید آن حقیقت واحده اسمش می‌شود سرمایه به آن می‌گویند سرمایه به آن می‌گویند رأس المال، رأس المال یعنی آن توان، حتی نسبت به مسائل دیگر هم شما می‌بینید این رأس المال هم صدق می‌كند طرف فرض كنید كه پول ندارد ولی یك مهندس است و می‌تواند از آن علمش استفاده كند وقتی در یك حساب شركتی مبلغی می‌آورد نگاه می‌كنند می‌بییند كه او آن مبلغ آورده گذاشته و فرض بكنید كه ده میلیون گذاشته! ولی اعتباری كه در آن شركت به این فرد مهندس كه حتی ده میلیون نگذاشته، داده می‌شود خیلی بیشتر از آن كسی است كه آن مبلغ می‌گذارد! و از نقطة نظر سود به این مهندس بیشتر داده می‌شود چون این علم دارد دانش دارد این دانش فنی دارد برای این قضیه و او ندارد.

 پس ببینید عرف هم می‌آید رأس المال را به یك عنوان كلی در نظر می‌گیرد فقط نه اینكه به مواد خارجی باشد درخت باشد، زمین باشد، عقار باشد یا درهم ودینار باشد قماش و موارد قابل نقل و انتقال باشد نه، حتی به دانش كه دارد به او رأس المال می‌گویند! حتی به احترام و آبرویی كه دارد! یك فردی است كه فرض بكنید كه حرفش حرف است در بازار فرض بكنید كه این قدر این آدم، آدم قابل اعتمادی است كه فرض بكنید كه به هر كسی بگوید آقا این مبلغ را به من قرض بده فوری می‌گویند آقا بفرمایید باز هم می‌خواهید بفرمایید ولی یك كسی دیگر هست كه نه كلام او قابل اعبتار نیست فرض كنید كه صد هزار تومان هم طرف حاضر نیست بدهد دستش چرا اعتبار ندارد برداشته خودش را خراب كرده آبروی خودش را برده آن اعتبار لازم را كسب نكرده پس تمام اینها از نظر عرفی چه اعیان خارجی باشد چه غیر اعیان خارجی باشد مسائل تشخصی باشد شئونات باشد مسائل دانش و چیزهای علمی‌باشد فكری باشد هر چه اینها باشد داخل در رأس المال به حساب می‌آید و داخل در سرمایه به حساب می‌آید.