جلسه ۶۶۹

 این تحولی كه در ما پیدا می‌شود و به واسطة آن تحول بر می‌گردد و تبدیل به شهود می‌شود آن تحول در چی پیدا است؟

 آن بحث فلسفی را در مباحث اخلاقی و مباحث سلوكی می‌آییم دخالت می‌دهیم منافاتی با هم ندارد، شما الان در یك میزان از معرفت قرار دارید، آن معرفت قبل از اینكه بخواهید این مطالب را بخوانید، قبل از اینكه بخواهید وارد فلسفه بشوید، قبل از این كه بخواهید وارد این مطالب بشوید یك برداشتی شما از عالم وجود و از خودتان داشتید، آن برداشتتان چه عرض كنم بود، واویلا بود آنهایی كه می‌گویند نباید فلسفه خواند، باید رفت دید كه آن طرف چه خبر است؟

 من در یك مجلسی بودم كه بسیاری از اعلام و بزرگان در آن مجلس بودند، راجع یك قضیه صحبتی شد واقعا من از آن قضیه خنده‌ام گرفته بود با این كه سنم حدود هجده سال، نوزده سال بود و با این مطالب چندان اطلاع و آشنایی نداشتم ولی دیدم این پیرمردهایی كه سنشان به هشتاد رسیده، ریش سفید تا اینجا و كذا و كذا خیلی از آنها فوت كردند، اینها برداشتشان از مسائل و عقائد برداشت یك طفل ده ساله، دوازده ساله بود، جدا دارم می‌گویم، یعنی واقعا مطالبی كه ما در آنجا راجع به آن مسئله شنیدیم یضحك به الثكلی بود.

 قبل از اینكه وارد این مطالب بشوید یك برداشتی از خودتان داشتیم خودتان را یك وجود حقیقی می‌دانستید، جدای از وجود خودتان، خودتان را منفك از آن مبدأ می‌دیدید، خدا یك اراده كرده حالا آن اراده چه كرده ما نمی‌دانیم با ما نمیدانیم هم همه چیز حل می‌شود، خدا یك اراده كرده و یك موجود خلق كرده و بینونیت ذاتی بین او و بین مخلوقات نه این ربطی دارد و آن هم مربوط نیست و این برداشتی است كه خوب همه دارند.

 آن موقع یك برداشتی از خودتان داشتید ولی آمدید و وارد این مطالب شدید فكرتان عوض شد، با این عوض شدن فكرتان رسیدید به اینجا كه وجود شما وجود بالاصاله نیست بلكه وجود تبعی و ظلی است و این وجود در عین حقیقت خارجی فانی در آن مبدأ و وجود اول است.